تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى ) — الجزء ٢، الصفحة ١٢٦

سوره الاعراف

وَ ما أَرْسَلْنا فِي قَرْيَةٍ و نفرستاديم ما در هيچ شهرى و دهى مِنْ نَبِيٍّ هيچ پيغمبر را كه تكذيب او كردند إِلَّا أَخَذْنا أَهْلَها مگر كه گرفتيم اهل شهر را بِالْبَأْساءِ وَ الضَّرَّاءِ بتنگى و سختى و رنج و بيمارى لَعَلَّهُمْ يَضَّرَّعُونَ شايد كه زارى كنند و از روى مذلت و عجز تصديق پيغمبر خود كنند تا آن بلا از ايشان رفع شود و چون از آن متنبه نشدند و ايمان نياوردند ايشان را بعطا و راحت امتحان كرديم .

ثُمَّ بَدَّلْنا مَكانَ السَّيِّئَةِ پس بدل كرديم بجاى بلا و مرض و شدت و تنگى و محن الْحَسَنَةَ سلامتى و راحت و صحت و فراخى را حَتَّى عَفَوْا تا وقتى كه بسيار شدند هم بمال و هم بجاه اين جا نيز اعانت كفران كردند و ايمان نياوردند وَ قالُوا و گفتند در حين تبديل شدت براحت و ضيق معيشت بنعمة كه اين هر دو حالت از طبيعت روزگار است و گردش فلك دوار قَدْ مَسَّ آباءَنَا الضَّرَّاءُ وَ السَّرَّاءُ بدرستى كه رسيد پدران ما را نيز سختى و شادى يعنى در زمان گذشته نيز گاهى قحطى بود و گاهى فراخى و زمانى صحت و هنگامى غم و بيمارى اين نه بسبب كفر و ايمانست پس ما بطريقه خويش راسخ خواهيم بود و از آن بر نخواهيم گشت و چون ناسپاسى و كفر رسوخ ورزيدند فَأَخَذْناهُمْ بَغْتَةً پس ما گرفتيم ايشان را ناگاهان بيمقدمه عذاب و نشانهء عقوبت وَ هُمْ لا يَشْعُرُونَ و ايشان نميدانستند كه عذاب بر ايشان نازل خواهد شد و شدت اين نوع عذاب بيشتر است از آنكه اول مقدمات آن را ديده باشند و نزول عقوبت را دانسته .

وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرى و اگر چنانچه آن دههاى مذكوره كه به عذاب مبتلا شدند آمَنُوا وَ اتَّقَوْا بگرويدندى بوحدانيت خدا و پرهيزكارى كردندى از شرك و مخالفت پيغمبر لَفَتَحْنا عَلَيْهِمْ بَرَكاتٍ مِنَ السَّماءِ هر آينه ميگشاديم بر ايشان و ميداديم ايشان را بركتها و زيادتيها از آسمان وَ الْأَرْضِ و زمين يعنى فراخ ميكرديم انواع نعمت را بر ايشان و بر وجه سهولت از اطراف و جوانب بايشان ميرسانيديم و گويند مراد نباتات و بارانست يعنى باران بسيار بر ايشان ميفرستاديم و زراعات و اشجار براى ايشان ميرويانيديم وَ لكِنْ كَذَّبُوا و ليكن ايشان تكذيب كردند رسولان خود را فَأَخَذْناهُمْ بِما كانُوا يَكْسِبُونَ پس گرفتيم ايشان را به عذاب استيصال بسبب آنچه بودند كه كسب ميكردند از كفر و معاصى بعد از آن بر سبيل انكار و تقريع ميفرمايد كه .

أَ فَأَمِنَ أَهْلُ الْقُرى آيا ايمن شدند مكيان و حوالى آن أَنْ يَأْتِيَهُمْ بَأْسُنا آنكه بيايد بايشان عذاب ما بَياتاً در حالت شب بروز آوردن وَ هُمْ نائِمُونَ و حال آنكه خفته باشند يعنى شبيخون عذاب بيايد بايشان .

أَ وَ أَمِنَ أَهْلُ الْقُرى أَنْ يَأْتِيَهُمْ