خلاصة الحكمة ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٩٨
و بعد از اين طبقهء پنجم « 2 » : مشيميه است :
جميع اجزاء عين مخلوق براى خدمت و حفاظت و وقايهء آن‌اند .
و يك مرض متعلّق بدين است به مشاركتِ امراض بسيارى .
[ رطوبت سوم : زجاجيه ] :
[ رطوبت سوم : زجاجيه ] :
و بعد از اين ، رطوبت زجاجيه است . و اين ، رطوبت سوم است ؛ شبيه به زجاج - يعنى آبگينهء گداخته - در صفا و غلظت و قوام ، سفيد اندك مايل به سرخى و لهذا مسمّى بدان گشته . و اين مشتمل بر نصف زيرين جليديه است .
و فايدهء خلقت آن : رسانيدن غذاست به جليديه ؛ زيرا كه ممكن نيست استحالهء خون به سوى آن به يك دفعه ؛ پس محتاج است به سوى متوسّطى ميان جليديه و خون [ اين واسطه ] ، كه زجاجيه است ؛ جهت آن كه اين اقرب به بياض و صفاست از خون . امّا صفاى آن ، براى آن كه از صافى آن است .
و امّا حمرت آن ، براى اين كه از جوهر خون است . و امّا غلظت آن ، براى آن كه سيلان نيابد و متفرّق نگردد . و مؤخّر از جليديه براى آن واقع است كه مدد آن از دماغ مىرسد به توسّط شبكيه . و لهذا واجب است كه بعد آن باشد به توسّط قرب « 1 » به مبدأ .
و امراض مختصّه بدين ، پنج است . و معالجهء اين‌ها صعب‌تر از ديگران است ؛ زيرا كه اثر دوا بدين ، خوب نمىرسد - به سبب بُعد - . و نيز [ چون [ ذكى الحسّ [ و ] كثير الشريان است .
و بعد از اين طبقهء پنجم « 2 » : مشيميه است :
و بعد از اين طبقهء پنجم « 2 » : مشيميه است :
و اين ، طبقه [ اى ] است شبيه به مشيمهء بافته شده از اطراف غشاء رقيق دماغى و از آورده و شرائين . و مشتمل است بر شبكيه ؛ مانند اشتمال مشيمه بر جنين . و لهذا مسمّى
( 1 ) . ب : قريب . ( 2 ) . الف و ب : ششم .