تاريخ هند ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٩٦
4 پيدايش شاهنشاهى
بعدها منجر به افتراق در كيش بودا به دو گروه « گردونهء كوچك » و گروه سنتگراى « گردونهء بزرگ » كه نمونهاى گستردهتر و هماهنگتر بودائيسم است ، گرديد . افزون براين در اين شورا بود كه تصميم گرفته شد رسولانى به نقاط گوناگون شبهقارهء هند فرستاده شود تا كيش بودا به صورت كيش يكدست و فراگير درآيد . همين سعى بود كه در سدههاى بعد به توسعهء كيش بودا در جنوبشرقى آسيا انجاميد .
آشوكا از معاصران متعدد يونانى خود كه با آنها سفير مبادله و روابط سياسى برقرار كرده بود نام مىبرد . در يكى از سنگنبشتههاى او به تاريخ 256 - 255 ق . م اين عبارت آمده است .
. . . در آنجا شاه بزرگ ، آمتيوگا ، « 1 » سلطنت مىكند . در فراسوى قلمرو آمتيوگا سرزمينهاى چهارشاه تولمايا ، « 2 » انتكينا ، « 3 » مكا « 4 » و اليكياشودا « 5 » واقع است . . . . « 6 »
اينان به ترتيب عبارتاند از : آنيتوخوس « 7 » دوم ، تئوس ، « 8 » شاه سوريه ( 260 - 245 ق . م ) كه پسرزادهء سلوكوس نيكاتور بود ، بطلميوس « 9 » سوم ملقب به فيلادلفوس « 10 » ( 276 - 239 ق . م ) شاه مصر ، انتيوگونوس گوناتوس شاه مقدونيه مكاس سيرنهاى « 11 » و اسكندر اپيروسى .
ارتباط با دنياى خارج كاملا تثبيت شده بود . بيشتر تماسها با كشورهاى جنوبى و غربى بود . از مشرق هندوستان كسى خبر چندان نداشت . سفيرهايى
( 1 ) . Amtiyoga ( 2 ) . Tulamaya ( 3 ) . Antekina ( 4 ) . Maka ( 5 ) . Alikyashudala ( 6 ) . Rock Edict XIII , transl . R . Thapar , Asoka and the Decline of the Mauryas . , p . 255 . Ibid . ( 7 ) . AntiochusII ( 8 ) . Theos ( 9 ) . Ptolemy III ( 10 ) . Philadelphus ( 11 ) . Magas of Cyrene