تاريخ هند ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٢

2 اثر فرهنگ آريايى

ايزدان كهن‌تر را در گذشتهء هندو - اروپائيان مىتوان رديابى كرد . از جملهء اينان دايوس « 1 » يازئوس ، « 2 » پدر ايزدان ، است كه در ايزدكدهء ودايى اهميت خود را از دست داد . ازجمله ديگر ايزدان ، سوريا « 3 » ( آفتاب ) و ساويترى « 4 » ( ايزد ديگر آفتاب كه مانتراى مشهور گاياترى « 5 » در مدح او سروده شده است ) ، سوما « 6 » ( ايزد شيره سكرآور گياه سوما ) و وارونا ، « 7 » ايزد پدر مانندى كه با شكوه فراوان در آسمان جلوس كرده است . از جملهء ايزدان معتبر « ياما » ، « 8 » ايزد مرگ است . از اينها كه بگذريم كائنات موج مىزند از انبوه موجودات آسمانى به انواع شكل‌ها و صورت‌هاى مختلف - گندهارواها « 9 » و آپساراها ، « 10 » ماروت‌ها ، « 11 » ويشويدوه‌ها « 12 » - و تعداد اينها را آنگاه كه لازم باشد و يا رغبت پيدا شود مىتوان چندين برابر كرد . ازجمله بخش‌هاى جانبى آيين‌هاى دينى ، پرستش اشياى دست‌ساز آدمى بود . در وصف نيروهاى مضمر در وسايل و ابزار قربانى مخصوصا محرابى كه قربانى در آن‌جا بايد انجام گيرد و ظروف سنگى كه در آن شيرهء سوما را مىگرفتند و خيش و جنگ افزارها و طبل و غيره‌وغيره انواع سروده‌ها و مديحه‌ها خوانده مىشد .

اما محور زندگى دينى آرين‌ها برگزارى مراسم قربانى و نذر و نيازهاى كوچك مخصوص قربانىهاى خانوادگى بود . اما گاهى نيز قربانىهاى بسيار وسيع انجام مىگرفت كه در آنها نه تنها تمام اهالى آبادى بلكه تمام قبيله شركت مىكرد . طوايفى كه پيوسته در جنگ و ستيز بودند خود را به سختى نيازمند عنايت و حسن نظر ايزدان مىپنداشتند . احساس آرين‌ها اين بود كه

( 1 ) . Dyaus ( 2 ) . Zeus ( 3 ) . Surya ( 4 ) . Savitri ( 5 ) . gayatri ( 6 ) . Soma ( 7 ) . Varuna ( 8 ) . yama ( 9 ) . Gandharva ( 10 ) . Apsara ( 11 ) . Marut ( 12 ) . Vishvedeva