تاريخ هند ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٤٣

5 فروپاشى شاهنشاهى

نواحى ساحلى . در اواسط سدهء اول ميلادى ديگر بازرگانان درياى مديترانه از وجود اين بادها و سودمندى آنها آگاه شدند . در روايات روزگار كلاسيك آمده كه كاربرد اين بادها را در دريانوردى به‌نام هيپالوس « 1 » كشف كرده است .

اين ادعا بىمورد است . قرن‌ها پيش از يونانيان ، اعراب از اين بادها استفاده مىكردند . كشتىهايى كه مىخواستند از بنادر درياى سرخ راه بيفتند ، صبر مىكردند تا بادهاى مساعد موسمى جنوب - مغرب وزيدن مىگرفت آن‌گاه لنگر برمىداشتند . بادهاى موسمى هندوستان كه در زمستان مىوزيد اين كشتىها را بازپس مىآورد .

به علت بازرگانى ميان هندوستان و آسياىغربى تماس فرهنگى با افغانستان ، در آن زمان ، زياد بود . افغانستان شرقى چه از نظر سياسى و چه از ديدگاه فرهنگى بخشى از شمال غرب هندوستان دانسته مىشد . راه‌هايى كه از واحه‌ها و دره‌هاى آسياى مركزى مىگذشت راه بازرگانى با اين سرزمين را نيز گشوده بود . يكى از اين راه‌ها بعدها با اسم « راه ابريشم » « 2 » شهرت يافت . بازرگانان هندى در شهرهايى چون كاشغر ، « 3 » يارقند ، « 4 » ختن ، ميران ، « 5 » كوچى ، قره‌شهر ، « 6 » تورفان « 7 » و نقاطى حتى دور تر ايستگاه‌هاى بازرگانى ايجاد كردند .

مبشران بودايى نيز در ايجاد اين ارتباط و رفت‌وآمد بىتأثير نبودند . در اثر اين فعاليت‌ها در آسياى مركزى ارتباط با چين بهبود يافت و گسترده‌تر شد . از يك نظر شاهان كوشانى وسيله اين ارتباط شدند . فعاليت مبشران بودايى اين ارتباط را نزديك‌تر ساخت . بازرگانى ابريشم و واردات به هندوستان زمينه‌ساز اين نزديكى و ارتباط بود . بازرگانان تحت تسلط

( 1 ) . Hippalus ( 2 ) . Old silk Route ( 3 ) . Kashgar ( 4 ) . Yarkand ( 5 ) . Miran ( 6 ) . Qara - shahr ( 7 ) . Turfan