تاريخ هند ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٢٤

5 فروپاشى شاهنشاهى

بود . افزون بر اين شاهراه حياتى كه از كندها را شروع و به ايران و درياى سياه و يونان ختم مىشد از باكتريا مىگذشت . يونانيان ساكن باكتريا خود را از تبار يونانيانى مىدانستند كه شاهنشاهان هخامنشى در سدهء پنجم ق . م به باكتريا تبعيد كرده بودند . « 1 » از سكه‌هاى باكتريان برمىآيد كه اينان تماس نزديك خود را با يونانيان حفظ كرده بودند ( مثلا سكه‌هاى سوفيتس « 2 » تقليدى است از سكه‌هاى جغد آتنى ) . حاصلخيزى آن سرزمين و امكانات و تسهيلات بازرگانى باعث پيدايش شهرهاى بزرگ و ثروتمند شده بود .

ديودوتوس ، « 3 » فرماندار باكتريا عليه آنتيوكوس شاه سلوكى شورش كرد .

انتيوكوس نتوانست اين شورش را سركوب كند ؛ به اين سبب كه وى عمدتا در مشرق درياى مديترانه ، جايى كه مركز توجه و علاقه او بود ، درگيرى پيدا كرده بود . در نتيجه ديودوتوس استقلال يافت . سرانجام پس از آنكه آخرين كوشش سلوكيان براى نابودى استقلال باكتريا ناكام ماند ، استقلال آنها را به رسميت شناختند . نبيرهء ديودوتوس در سال 200 ق . م با شاهزاده خانمى سلوكى ازدواج كرد . تنها نتيجهء مثبت اين اردوكشى براى شاه سلوكى شكست دادن شاه گمنام هندى موسوم به سوبهاگسنا « 4 » پس از عبور از هندوكش و گرفتن تعدادى فيل و غنيمت بسيار از وى بود .

شكست سوبهاگسنا در سال 206 ق . م آشكار ساخت كه دروازه‌هاى شمال غرب هندوستان نگاهبانى ندارد . دمتريوس ، « 5 » فرزند يوتى ديموس ، « 6 » كه شاه سلوكى را شكست داده بود ، در جهت جنوب شرقى لشكركشى كرد .

( 1 ) . درباره اين مطلب مهم نك : پيرنيا ، ايران باستان ، جلد دوم ، صفحات 701 - 1699 ، چاپ پنجم ، تهران ، 1370 و همچنين جغرافياى استرابو ، جلد پنجم ، ص 281 ، جلد ششم ، ص 205 ، جلد هشتم ، ص 115 ، ترجمهء انگليس ، انتشارات لوپ ، لندن ، 1988 . ( 2 ) . Sophytes ( 3 ) . Diodotus ( 4 ) . Subhagasena ( 5 ) . Demetrius ( 6 ) . Euthydemus