تعليقات نقض ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٠٥

تعليقهء 81 ( ص 190 ؛ س 9 - 11 ) ترجمهء امام سعيد قاضى القضاه بزرگ حنفى مذهب عماد الدين أبو محمد الحسن الاسترابادى و شيخ او أبو المعالى أحمد بن على بن قدامة البغدادى الحنفى

كى كند بدخواه با تأييد بختش همدمى * چون كند عصفور با عنقاى مغرب « 1 » همبرى « 2 »

فضل حكم كس بود با فضل او گاه عيار * چون درمهاى بد و دينارهاى جعفرى

شمس را گويد زحل بر كوه حلمش لاله‌اى * زهره را گويد قمر در باغ علمش عبهرى

اى كه در ملّت سپاه دين حق را خسروى * وى كه در دولت سر هفتم فلك را افسرى

همچو خاك از حلم « 3 » جان جاودانى را تنى * همچو آب از علم شاخ زندگانى را برى

روز و شب در كار دينى سال و مه در شغل شرع * از زبان و از قلم جان هزاران جانورى

دفتر فتوى نويسى خامهء حجّت زنى * جامهء اسلام دوزى پردهء بدعت درى

از فصاحتهات پندارى كه در تذكير تو * جبرئيلت مقرئى كردست و عرشت منبرى

مفتى دين خداى و داور خلق جهان * حجّت سلطان وقت و نايب پيغمبرى

چون قلم برداشتى پيدا شد اندر عهد تو * از سر كلك حسن برهانت تيغ حيدرى

عندليبان فصاحت را بباغ از مخبرت * همچو طاووسان خرد دادست نيكو منظرى

خصم را با تو بيك جا كى « 4 » بود هم‌صحبتى * روز و شب را كى بود در خانهء هم خواهرى

هفت كشور هشت گشتست و همه عالم رهى * فاضلان يكباره أذناب « 5 » و تو در دِه‌دِه سرى

خسرو [ هر ] هفت چرخست آفتاب نور بخش * گرچه بر چرخ چهارم باشدش رامشگرى

مفتى هر هفت كشور پس تو باشى بر زمين * از براى آنكه در خطّ چهارم كشورى

شكر ايزد را كه فرزندان تو همچون تواند * زانكه ايشان دُرّ پا كند و تو بحر اخضرى

سرور دين شد نظام الدّين بهمزادى ترا * هر كه همزاد سران شد زيبد او را سرورى

از نظام « 6 » و از ظهير و شمس و بدر و نجم و نور * ساخت شش جوهر خرد تا باشى آن را جوهرى

( 1 ) - « مغرب » بضم ميم و سكون غين و كسر راء است در قاموس گفته : « و العنقاء المغرب بالضم و عنقاء مغرب و مغربة مضافة طائر معروف الاسم لا الجسم ( الى آخر ما ذكره ) » طالب تفصيل خودش بمظان آن رجوع فرمايد . ( 2 ) - در برهان گفته : « همبر بر وزن قنبر بمعنى همراه و قرين و نظير باشد و بمعنى برابر شدن و مقابل نشستن هم به نظر آمده است » و در اينجا همپرى بپاء سه نقطهء فارسى نيز درست است يعنى همپروازى . ( 3 ) - نص : « حكم » . ( 4 ) - نص : « بيك جائى » ( 5 ) - نص : « از باب » ( 6 ) - گويا اين نظام كه فرزند عماد الدين است غير آن نظام الدين است كه در بيت سابق تصريح كرد كه همزادش بوده است .