تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٨٥٣

[ سوره الأنعام ( 6 ) : آيات 161 تا 165 ]

قُلْ بگو اى محمد : إِنَّنِي هَدانِي بدرستى كه راه نموده است مرا رَبِّي پروردگار من إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ بسوى راه راست كه اصلا كجى و گمراهى در آن نيست بوسيلهء وحى و بنصب حجج و براهين دِيناً قِيَماً بدلست از صراط مستقيم ، و معنى هدايت بسوى صراط مستقيم اينست كه راه نموده است مرا بدينى كه پاينده و درست است مِلَّةَ إِبْراهِيمَ عطف بيان « دينا » است يعنى آن دين طريقهء ابراهيم است حَنِيفاً در حالتى كه ابراهيم مايل بود بدين حق و معرض بود از اديان باطله وَ ما كانَ و نبود ابراهيم مِنَ الْمُشْرِكِينَ از شرك آرندگان در تفسير عياشى از حضرت امام حسين عليه السّلام روايت كرده كه آن حضرت فرمودند كه : هيچ احدى بر ملت و طريقهء ابراهيم نبودند و نيستند مگر ما و شيعيان ما و ساير مردم از آن ملت بيزارند و همچنين از امام محمد باقر عليه السّلام روايت كرده كه

« ما من أحد من هذه الامة يدين بدين ابراهيم غيرنا و شيعتنا » .

قُلْ بگو اى محمد : إِنَّ صَلاتِي بدرستى كه نماز من وَ نُسُكِي و مطلق عبادتهاى من پس ذكر « نسك » بعد از نماز كه عبادت مخصوصه است تعميم بعد از تخصيص خواهد بود و بعضى گفته‌اند كه : مراد از « نسك » قربانيهاست كه در ايام حج واقع مىشود و بعضى گفته‌اند كه : مراد مطلق اعمال حج است وَ مَحْيايَ و آنچه بر آنم در حين حيات خود وَ مَماتِي و آنچه بر آن ميميرم از ايمان و طاعت ، و در بعضى تفاسير ديده شده كه مراد از « محياى و مماتى » آنست كه آنچه در حال حيات گفته‌ام كه :

« مثل أهل بيتى كمثل سفينة نوح من ربك فيها نجا ، و من تخلف عنها