تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٨٤٥

[ سوره الأنعام ( 6 ) : آيات 151 تا 160 ]

« قال عليه السّلام : ما ظهر الزنا و ما بطن المخالة »

و مخالة اظهار تعشق با زنان نامحرم است وَ لا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ و مكشيد آن نفس را كه حرام كرد خداى كشتن آن را كه آن نفس مسلمان و معاهد است يعنى اهل ذمه إِلَّا بِالْحَقِّ مگر بحقى از حقوق كه موجب كشتن او گردد و در مجمع البيان گفته : « الحق الذى يستباح به قتل النفس المحرم ثلاثة اشياء : القود و الزنا بعد احصان و الكفر بعد ايمان » اگر چه قتل مذكور داخل در فواحش است اما بواسطهء اهتمام بشأن آن تخصيص بذكر داده ذلِكُمْ آنچه مذكور شد درين آيه از امر و نهى وَصَّاكُمْ بِهِ وصيت كرد خداى تعالى شما را و امر فرمود به اين مذكور لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ تا اينكه شما دريابيد كه راه راست اينست .

وَ لا تَقْرَبُوا مالَ الْيَتِيمِ و نزديك مشويد يعنى تصرف مكنيد مال ايتام را إِلَّا بِالَّتِي مگر به جهتى و خصلتى كه هِيَ أَحْسَنُ آن جهت نيكوتر چيزى باشد كه در مال او مرعى بايد داشت مانند حفظ آن مال و فايده حاصل كردن از آن تا زياده شود و بدين جهت اصل مال رد شود چون در طمع نمودن مال بالغ ممكن است كه كسى خود را برىء الذمه گرداند و از او حليت خواهد ، اما تحصيل برائت ذمه از مال يتيم مشكل است لهذا حق تعالى مال ايتام را مخصوص بذكر گردانيد و الا حفظ مال هر شخصى لازم و متحتم است حَتَّى يَبْلُغَ أَشُدَّهُ تا برسد يتيم به قوت خود يعنى ببلوغ و رشد برسد كه درين وقت بايد كه مال او را به تصرف او داد و از بعضى أحاديث معلوم مىشود كه مراد از « أشد » احتلام است بار شد بحيثيتى كه سفيه و ضعيف العقل نباشد و از بعضى ديگر چنين ظاهر مىشود كه احتلام را دخل در « أشد » نيست بلكه مناط آن رشد و رسيدن طفل است بمرتبه‌اى كه حسنات و سيئات بر او نوشته شود مخفى نماند كه بعضى أشد را لفظ مفرد گرفته‌اند و بعضى جمع شدت ميدانند .

وَ أَوْفُوا الْكَيْلَ و تمام به پيماييد كيل را در مكيلات وَ الْمِيزانَ و ترازو را در