تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٨٢٦
[ سوره الأنعام ( 6 ) : آيات 128 تا 135 ]
ميگفتند پس آن پيغمبر جنيان را بخداى تعالى دعوت كرد و ايشان قبول آن دعوت نكرده او را كشتند ، محتمل است كه اين پيغمبر يوسف نام از جنس جن باشد و ميتواند كه از نوع انس باشد كه حق تعالى او را بر جنيان مبعوث گردانيده باشد و ايضا در عيون اخبار الرضا از حضرت ابى جعفر الباقر عليه السّلام روايت كرده كه
« ان اللَّه عز و جل أرسل محمدا صلوات اللَّه عليه و آله الى الجن و الانس » .
قالُوا گويند اين معشر جن و انس در جواب كه شَهِدْنا عَلى أَنْفُسِنا گواهى ميدهيم بر كفر و عصيان نفسهاى خود و اعتراف مينمائيم بر انقطاع معذرت و بر استحقاق عذاب وَ غَرَّتْهُمُ الْحَياةُ الدُّنْيا و فريفته كرده بود ايشان را زندگانى دنيا و بكفر خود اقرار نميكردند وَ شَهِدُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ و چون شدايد و اهوال قيامت را بديدند گواهى دادند بر نفسهاى خود در آخرت أَنَّهُمْ كانُوا كافِرِينَ به اينكه ايشان بودند ناگرويدگان در دار دنيا .
ذلِكَ اين ارسال رسولان أَنْ لَمْ يَكُنْ رَبُّكَ به جهت انتفاء بودن پروردگارتست مُهْلِكَ الْقُرى اى مهلك اهل القرى ، يعنى هلاك كننده اهل ديهها و شهرها بِظُلْمٍ بسبب ظلمى كه اهل قريهها كرده باشند ؛ بنا برين ترجمه « أن لم يكن » تعليل ارسال رسل است و كلمهء « أن » مصدرى كه مدخول خود را بمصدريت فروز آورده به اين تقدير كه « ذلك لانتفاء كون ربك مهلك القرى بظلم » و ميتواند كه كلمهء « ان » مخففه از مثقله باشد . اى ذلك لان الشأن لم يكن ربك مهلك اهل القرى بظلم ، يعنى اين ارسال رسل بواسطهء آنست كه شان اينست كه نيست پروردگار تو هلاك كننده اهل قريهها بسبب ظلمى كه كرده باشند وَ أَهْلُها غافِلُونَ و حال آنكه باشند اهل آن قريهها غافل يعنى پيغمبرى براى ايشان مبعوث نشده باشد كه تا ايشان را خبر از خدا و قيامت دهد و انذار از ظلم نمايد و ازينجاست كه اهلاك هيچ قومى نبوده مگر بعد از ارسال رسل و الا ايشان را حجت بودى بر خداى تعالى كه چرا براى ما از