تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٩٣

[ سوره الأنعام ( 6 ) : آيات 91 تا 94 ]

توراة از جانب اللَّه از آن مشهورتر است كه احدى انكار آن تواند كرد تَجْعَلُونَهُ ميگردانيد شما اى يهودان توراة را قَراطِيسَ ورقها و طومارهاى پراكنده تُبْدُونَها آشكار ميكنيد و اقرار مينمائيد آنچه را كه ميخواهيد از آن ورقها وَ تُخْفُونَ كَثِيراً و پنهان ميكنيد بسيارى از آنها را مانند نعت و أخبار بهترين اخيار صلوات اللَّه عليه و آله الأبرار وَ عُلِّمْتُمْ و آموخته شديد شما اى يهود قريش به زبان پيغمبر قرشى و آنچه بوحى به او رسيده ما لَمْ تَعْلَمُوا أَنْتُمْ آنچه را كه ندانستيد شما وَ لا آباؤُكُمْ و نه پدران شما زياده از آنچه در توراة نازل شده بود ، و اگر اين گروه در معرض جواب تو در نيايند قُلِ اللَّهُ اى قل اللَّه انزله ، يعنى بگو تو أى محمد : خداى فرو فرستاده توراة را ثُمَّ ذَرْهُمْ پس بگذار ايشان را فِي خَوْضِهِمْ در سخنان باطل ايشان حالكونى كه يَلْعَبُونَ بازى كنند ، و بر تو بعد از تبليغ أحكام و الزام حجت حرجى نيست و اين كلام بر سبيل تهديد است و بعضى گفته‌اند كه : اين آيه منسوخست بآيهء سيف .

وَ هذا و اين قرآن كِتابٌ أَنْزَلْناهُ كتابى است كه فرو فرستاده‌ايم آن را مُبارَكٌ بسيار فايده و منفعت مُصَدِّقُ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ تصديق كننده كتبى را كه بيش از آن نازل كرده‌ايم ، يعنى نازل كرده‌ايم قرآن را براى بركات و خيرات و براى تصديق كتب متقدمه وَ لِتُنْذِرَ و براى آنكه بترسانى تو أى محمد به آن قرآن أُمَّ الْقُرى اى أهل ام القرى ، يعنى أهل مكه را ، بنا برين ترجمه « و لتنذر » معطوفست بر آنچه « مبارك » تا آخر دلالت بر آن دارد و تقدير كلام چنين است كه « و هذا كتاب أنزلناه للبركات و للتصديق و لتنذر » و بعضى گفته‌اند كه : « و لتنذر » محتمل است كه علت أمر محذوف باشد و مربوط بما تقدم نباشد ، اى و لتنذر أهل ام القرى أنزلنا القرآن ، يعنى بواسطهء آنكه بترسانى أهل مكه را نازل كرديم قرآن را . و مكه را ام القرى به جهت آنكه گويند كه آن اول بقعه‌ايست كه مخلوق شده و جميع زمين از آنجا منبسط گرديده وَ مَنْ حَوْلَها و بترسانى هر كه را كه در اطراف مكه است ، يعنى بترسانى مجموع اهل شرق و غرب را وَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ