تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٨٢
[ سوره الأنعام ( 6 ) : آيات 74 تا 90 ]
يَهْدِنِي رَبِّي اگر هدايت نكند مرا پروردگار من لَأَكُونَنَّ هر آينه باشم من مِنَ الْقَوْمِ الضَّالِّينَ از گروه گمراهان .
فَلَمَّا رَأَى الشَّمْسَ پس چون ديد ابراهيم آفتاب را بازِغَةً طلوع كننده و تابنده قالَ هذا رَبِّي گفت اين پروردگار من است هذا أَكْبَرُ اين كوكب بزرگتر است از كواكب ديگر ذكر ، « هذا » دون « هذه » با آنكه شمس مؤنث معنوى است يا به جهت تذكير خبر است و صيانت و محافظت رب از تأنيث و يا باعتبار عدم اعتداد است بشأن مؤنث معنوى فَلَمَّا أَفَلَتْ پس چون او نيز غروب كرد قالَ گفت ابراهيم : يا قَوْمِ اى قوم من إِنِّي بَرِيءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ بدرستى كه من بيزارم از آنچه شما آن را شريك خدا ميگيريد .
إِنِّي وَجَّهْتُ وَجْهِيَ بدرستى كه متوجه ساختم روى خود را و قصد كردم در عبادت لِلَّذِي مر آن كس را كه فَطَرَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ بيافريد آسمانها و زمين را حَنِيفاً در حالتى كه من ميل كنندهام از همه چيز بسوى او و بدين قويم او وَ ما أَنَا مِنَ الْمُشْرِكِينَ و نيستم من از شرك آورندگان .
در عيون أخبار الرضا مذكور است كه على بن محمد بن جهم گفت كه : روزى من در مجلس مأمون كه حضرت امام ثامن ضامن عليه السّلام در آنجا تشريف داشتند حاضر شدم مأمون به امام عليه السّلام گفت : يا ابن رسول اللَّه آيا قول شما نيست كه انبياء معصومند ؟
حضرت فرمود : آرى ، مأمون گفت : پس خبر ده مرا از قول خداى تعالى كه در حق ابراهيم ميفرمايد كه : « فَلَمَّا جَنَّ عَلَيْهِ اللَّيْلُ رَأى كَوْكَباً قالَ هذا رَبِّي » معصوم چون مىشود كه كوكب را پروردگار خود گويد ؟ حضرت امام عليه السّلام در جواب او فرمود كه : چون ابراهيم از غار بيرون و بقوم خود پيوست چنانچه قبل ازين مذكور شد مردم آن زمان را بسه صنف منقسم ديد صنفى را ديد كه زهره را ميپرستند و صنفى ماه را و صنفى شمس را ، پس چون شب عالم را تار و تاريك گردانيد و زهره طالع شد ابراهيم بطريق استخبار