تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٠٠

[ سوره المائدة ( 5 ) : آيات 90 تا 93 ]

لَيْسَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا نيست بر آنان كه ايمان آورده‌اند وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ و كرده‌اند كارهاى شايستهء نيكو جُناحٌ وزرى و گناهى فِيما طَعِمُوا اى فيما طعموه ، يعنى در آنچه خورده‌اند آن را از طعامهاى لذيذ مباح ، و كلمهء مادر « فيما طعموا » خواه موصوله باشد و خواه موصوفه چون عايد مىخواهد بنا بر اين تقدير عايد كرده‌ايم إِذا مَا اتَّقَوْا هر گاه پرهيز كرده باشند از شرب خمر و ساير مناهى وَ آمَنُوا و هر گاه ثبات ورزيده باشند بر ايمان وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ و راسخ قدم باشند در بجا آوردن اعمال صالحه ثُمَّ اتَّقَوْا پس ثابت بوده باشند در تقوى وَ آمَنُوا و راسخ باشند در تصديق به احكام شرعيه ثُمَّ اتَّقَوْا پس مستمر باشند در تقوى وَ أَحْسَنُوا و نيكويى كرده باشند با خلق خدا و چون احسان لازم دارد اعمال صالحه را پس عمل صالح نيز سه مرتبه مذكور شده .

وَ اللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ و خداى دوست ميدارد نيكوكاران را و گفته‌اند كه : غرض از تكرار ايمان و عمل صالح و تقوى مبالغه است در كمال ثبات و رسوخ و دوام و استمرار بران حين رسيدن مرگ و ايضا چون ايمان و تقوى و اعمال صالحه را درجات بسيار است ميتواند كه تكرار آنها اشارت به تحصيل درجات امور مذكوره باشد .

و سيد أجل سيد مرتضى رضى اللَّه عنه فرموده كه : مفسرين اشكال كرده‌اند در تكرارى كه در اين آيه واقع شده و غافلند از اشكال ديگر و محصل آن اشكال اينست كه هر گاه مراد از « فِيما طَعِمُوا » طعام مباح باشد چنانچه تفسير شده مشروط ساختن عدم جناح أكل آن را بايمان و عمل صالح وجهى ندارد زيرا كه در أكل آن چنانچه مؤمنين را جناحى نيست همچنين وزرى و گناهى نيست مر كفارى را كه از ايمان و عمل صالح بهره‌اى ندارند .

و بعد از اين گفته كه : استخلاص ازين اشكال به اين روش محتمل است كه قائل شويم باضمار قيدى درين آيه و تقدير كلام چنين باشد كه « ليس على الذين آمنوا و