تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٣٥

[ سوره المائدة ( 5 ) : آيات 19 تا 26 ]

اللَّهُ عَلَيْهِمَا نعمت اسلام و ثبات قدم داده بود خداى تعالى به اين دو مرد ، جملهء « أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمَا » صفت دوم « رجلان » است و صفت اول « مِنَ الَّذِينَ يَخافُونَ » است ادْخُلُوا عَلَيْهِمُ الْبابَ در آئيد بر جباران از در قريهء ايشان يعنى ملاقات كنيد با ايشان در جاى تنگ و مگذاريد كه ايشان خود را بصحرا كشند فَإِذا دَخَلْتُمُوهُ پس چون در آئيد از آن در و جاى تنگ فَإِنَّكُمْ غالِبُونَ پس بدرستى كه شما بر ايشان غالبيد زيرا كه ايشان به جهت عظم جثه در مضيق چنانچه بايد جنگ نمىتوانند كرد و مغلوب خواهند شد .

وَ عَلَى اللَّهِ و بر خداى تعالى نه غير او فَتَوَكَّلُوا پس توكل كنيد درين جهاد و نصرت جوييد إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ اگر هستيد شما ايمان آورندگان به خدا و برسول او .

پس ايشان حرف نقيبان را نشنيده قالُوا يا مُوسى گفتند اى موسى لَنْ نَدْخُلَها أَبَداً بدرستى كه ما در نمىآئيم بدين ارض هرگز ما دامُوا فِيها مادامى كه جباران درين ارضند « ما دامُوا » بدل بعض است از « لَنْ نَدْخُلَها أَبَداً » فَاذْهَبْ أَنْتَ وَ رَبُّكَ فَقاتِلا پس برو تو و پروردگار تو و بعد از رفتن آغاز جنگ كنيد ، و اين كلام را از روى اهانت بخداى تعالى و بر رسول او و عدم مبالات بشأن ايشان گفتند و بعضى گفته‌اند كه « رب » مصدر بمعنى مفعول است يعنى برو تو و تربيت كرده شدهء تو كه هارونست و جنگ كنيد ، و بعضى گفته‌اند كه : تقدير آيه چنين است كه « اذهب انت و ربك يعينك » يعنى برو تو حالكونى كه پروردگار تو اعانت تو كند پس جنگ كنيد إِنَّا هاهُنا قاعِدُونَ بدرستى كه ما اينجا نشسته‌گانيم .

حضرت موسى ازين دلتنگ شده دست برادر خود هارون را گرفت .

قالَ گفت : رَبِّ اى پروردگار من إِنِّي لا أَمْلِكُ بدرستى كه من نيستم مالك إِلَّا نَفْسِي وَ أَخِي مگر نفس خود و برادر خود را ، اگر چه يوشع و كالب نيز با موسى متفق بودند ليكن تخصيص بهارون از جهت كمال اعتقاد و نهايت وثوق به اوست