تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٠٥
[ سوره المائدة ( 5 ) : آيات 1 تا 3 ]
اعمال حج يعنى متعرض ايشان نبايد شد يَبْتَغُونَ حالكونى كه آن جماعت ميطلبند ازين قصد حج فَضْلًا مِنْ رَبِّهِمْ زيادتى ثواب را از پروردگار خود وَ رِضْواناً و خوشنودى او را ، بعضى گفتهاند كه چون لفظ « آمّين » در سياق نفى واقع شده مراد از آن عامتر است از مسلمان و كافر ، و مراد از فضل پروردگار فائدهء تجارتست از رضوان خشنودى خداى تعالى بمقتضاى دين مسلمانان يا كافران ، بنا برين اين آيه منسوخ باشد بآيهء « 1 » « إِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ فَلا يَقْرَبُوا الْمَسْجِدَ الْحَرامَ بَعْدَ عامِهِمْ هذا » و چون در صدر اين سوره شنيدى كه اين سوره آخرين سور منزله است و احكام آن را آيات سور ديگر ناسخ نميتواند شد راجح آنست كه مراد از « آمين » مسلمانان باشند كه قصد حج كنند چنانچه متبادرست از وصف ايشان بطلب فضل پروردگار و خوشنودى او ، و با وجود اين نسخ خلاف أصل است و تخصيص بهتر است از آن .
وَ إِذا حَلَلْتُمْ و هر گاه محلّ شويد و از احرام بيرون آئيد فَاصْطادُوا پس شكار كنيد اگر خواهيد وَ لا يَجْرِمَنَّكُمْ و بايد كه بر آن ندارد شما را شَنَآنُ قَوْمٍ شدت دشمنى جماعتى از كفار أَنْ صَدُّوكُمْ اى لأن صدوكم ، يعنى از جهت آنكه بازداشتند شما را در سال حديبيه عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ از در آمدن به مسجد الحرام أَنْ تَعْتَدُوا اينكه از حد در گذريد و بانتقام آن أخذ مال قاصدان حرم كنيد « ان تعتدوا » مفعول دوم « لا يجرمنكم » است و مفعول اول آن ضمير مخاطب است .
وَ تَعاوَنُوا و يارى كنيد همديگر را عَلَى الْبِرِّ بر نيكويى كه آن عفو و متابعت امر الهى است وَ التَّقْوى و بر پرهيزكارى كه آن مخالفت هواى نفس است وَ لا تَعاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ و يارى مكنيد يكديگر را بر بدى كه آن ترك فرمان خداست وَ الْعُدْوانِ و در ستمكارى كه آن انتقام در زمين حرم است ، و بعضى گفتهاند كه اثم گناهى است غير متعدى و عدوان گناه متعدى على بن ابراهيم گفته كه : نسخت
( 1 ) - سورهء توبه ، آيهء 27 .