تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٠٣

[ سوره المائدة ( 5 ) : آيات 1 تا 3 ]

از شتر و گاو و گوسفند و آنچه ملحق بآنهاست از آهو و شيخ طبرسى در مجمع البيان از حضرت صادقين عليهما السلام روايت كرده كه مراد ازين آيت اينست كه حلال كرده شده بر شما بچهء شتر و گاو و گوسفند كه در شكم مادر باشند و مو و پشم بر آورده باشند كه ذبح و نحر آنها همان ذبح و نحر مادر آنهاست و در كافى و من لا يحضره الفقيه نيز مضمون اين ترجمه را از آن حضرت روايت كرده‌اند و عبارت حديث اينست كه

« الجنين فى بطن امه اذا أشعر و أوبر فذكاته ذكاة امه و قال عليه السّلام : فذلك الذى عنى اللَّه بقوله : أُحِلَّتْ لَكُمْ بَهِيمَةُ الْأَنْعامِ »

و

فى تفسير العياشى عن زرارة عن ابى جعفر عليه السّلام فى قوله : أُحِلَّتْ لَكُمْ بَهِيمَةُ الْأَنْعامِ ، قال : هى الاجنة التي فى بطون الانعام

مخفى نماند كه بهيمه مطلق چارپايان را گويند كه مشتق باشد از ابهام بمعنى عدم ايضاح مقصود بسبب بىزبانى ، و مراد از أنعام در عرف شتر و گاو و گوسفند است پس اضافهء بهيمه بأنعام اضافهء عام است بخاص ، و بعضى گفته‌اند كه محتمل است كه مراد از « بهيمة الانعام » مطلق اين انعام باشد و آنچه در احاديث سابقه مذكور شد بيان يكى از معانى آن باشد محمد بن مسعود عياشى گفته : وهب بن وهب از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده و آن حضرت از پدر بزرگوار خود كه شخصى از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام از حليت اكل لحم فيل و خرس و ميمون سؤال نمود حضرت در جواب فرمودند كه :

« ليس هذا من بهيمة الانعام التي تؤكل »

بنا بر اين حديث « أُحِلَّتْ لَكُمْ بَهِيمَةُ الْأَنْعامِ » بمعنى عام محمولست إِلَّا ما يُتْلى عَلَيْكُمْ مگر آنچه خوانده شد بر شما تحريم آن هم در اين سوره و آن اين آيه است كه « حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَ الدَّمُ » تا آخر .

و بهيمة الانعام حلالست بر شما غَيْرَ مُحِلِّي الصَّيْدِ در حالتى كه حلال دارنده نباشيد صيد آن را وَ أَنْتُمْ حُرُمٌ حال آنكه شما محرم باشيد ، مراد آنست كه همهء بهيمهء انعام بر شما حلالست خواه انسى و خواه وحشى مگر آنچه وحشى باشد و آن را صيد كنيد كه در حال احرام بر شما حرام است إِنَّ اللَّهَ يَحْكُمُ بدرستى كه خداى تعالى حكم مىكند