تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٦١

[ سوره النساء ( 4 ) : آيات 127 تا 130 ]

كنيد با يكديگر وَ تَتَّقُوا و پرهيزكارى نمائيد از نشوز و اعراض فَإِنَّ اللَّهَ پس بدرستى كه خداى تعالى كانَ بِما تَعْمَلُونَ خَبِيراً هست به آنچه ميكنيد از احسان و پرهيزكارى و غير آن خبردار و دانا و مطابق آن جزا خواهد داد .

وَ لَنْ تَسْتَطِيعُوا و هرگز استطاعت نداريد و قادر نخواهيد بود اى آن جماعتى كه زياده از يك زن داريد أَنْ تَعْدِلُوا اينكه عدل ورزيد بَيْنَ النِّساءِ ميان زنان خود در مودت و دوستى ، يعنى نميتوانيد كه همه را موافق هم دوست داريد چنانچه در حديث در تفسير « أَنْ تَعْدِلُوا بَيْنَ النِّساءِ » وارد شده

« أن تسوّوا بينهن فى المحبة و المودة بالقلب »

و

فى رواية « التسوية فى كل الامور من جميع الوجوه »

وَ لَوْ حَرَصْتُمْ و اگرچه حريص باشيد بر ارتكاب عدل و اهتمام ورزيدن در آن باب ، زيرا كه عدالت كردن ميان زنان در جميع حالات از مجامعت و معانقت و محبت و ملايمت و مجالست و تقبيل و تعظيم و غير ذلك شك نيست كه متعذر است يا متعسر و لهذا بر آن مكلف و مؤاخذ نيستند ، و از حضرت رسالت پناه صلى اللَّه عليه و آله مرويست كه روز و شب را قسمت ميكردند ميان أزواج طاهرات خود و مع هذا ميفرمودند كه

« اللهم هذه قسمتى فيما أملك فلا تلمنى - و فى بعض النسخ : فلا تؤاخذنى - فيما تملك و لا أملك »

يعنى بار خدايا اين قسمت من است در آنچه قدرت بر آن دارم پس ملامت و مؤاخذه مكن مرا در ترك قسمت آنچه تو قادرى بر آن و من بر آن قادر نيستم .

فَلا تَمِيلُوا پس چون قادر نيستيد بر رعايت عدالت حقيقى ميان زنان بر مگرديد و وا مگذاريد عدالت را كُلَّ الْمَيْلِ برگرديدن تمام و واگذاشتن كامل چنانچه گفته‌اند : « ما لا يدرك كله لا يترك كله » يعنى چيزى كه همهء آن را نميتوانيد يافت همهء او را نبايد گذاشت فَتَذَرُوها ميتواند كه معطوف باشد بر « تميلوا » اى فلا تذروها ، پس حذف نون تذرون بسبب جزم « لا » نهى است ، يعنى پس