تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٢٨
[ سوره النساء ( 4 ) : آيات 92 تا 93 ]
كلام چنين مىشود كه جايز نيست مؤمنى را كه مؤمن ديگر را بكشد ليكن اگر قتل خطا باشد حكم آن اينست .
وَ مَنْ قَتَلَ مُؤْمِناً خَطَأً فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ و هر كه بكشد مؤمنى را بطريق خطا پس واجب شود به جهت كفارهء آن قتل آزاد كردن بندهء مؤمن وَ دِيَةٌ مُسَلَّمَةٌ إِلى أَهْلِهِ و واجب شود بر او ديت آن قتل خطا كه بوارثان مقتول تسليم نمايد إِلَّا أَنْ يَصَّدَّقُوا مگر در حالتى كه ببخشند وارثان مقتول ديت را بقاتل و ابراء ذمهء او كنند .
فَإِنْ كانَ پس اگر باشد آن مقتول مِنْ قَوْمٍ عَدُوٍّ لَكُمْ از گروهى كه دشمن باشند مر شما را يعنى از قوم كافران حربى باشند وَ هُوَ مُؤْمِنٌ و حال آنكه مقتول مؤمن باشد و قاتل ندانسته كه او از اهل ايمانست او را كشته باشد فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ پس واجب باشد بر قاتل بواسطهء كفارهء آن قتل ، آزاد كردن بندهء مؤمنى و واجب نيست بر او ديت دادن بر أهل مقتول زيرا كه اهل او كافر حربىاند و وراثت ميان مؤمن و كافر حربى متحقق نيست و
فى من لا يحضره الفقيه عن الصادق عليه السّلام فى رجل مسلم فى ارض الشرك فقتله المسلمون ثم علم به الامام بعد فقال : « يعتق مكانه رقبة مؤمنة و ذلك قول اللَّه عز و جل : فَإِنْ كانَ مِنْ قَوْمٍ عَدُوٍّ لَكُمْ الاية ، و ليس عليه دية »
وَ إِنْ كانَ مِنْ قَوْمٍ و اگر باشد آن مقتول مؤمن بر سبيل خطا از قوم كفره كه بَيْنَكُمْ وَ بَيْنَهُمْ مِيثاقٌ ميان شما و ميان ايشان پيمانى و عهدى بوده .
مثل آنكه اهل ذمه باشند و نباشد ميان شما و ايشان حربى فَدِيَةٌ مُسَلَّمَةٌ إِلى أَهْلِهِ پس واجب شود بر قاتل ديت آن قتل كه تسليم كند آن را بوارثان مسلمان او دون كافر . اين تفسير موافق رأى أصحاب ماست ، و بعضى گفتهاند كه : اين خلاف ظاهر آيه است زيرا كه ظاهر آيه مقتضى آنست كه ديت را بأهل مقتول بايد دادخواه آن أهل مسلمان باشند يا كافر ، اما كافر معاهد غير حربى ، ليكن دغدغه در اينست كه ميراث مسلم بكافر مطلقا جايز نيست از جهت حديث نبوى صلى اللَّه عليه و آله كه
« لا توارث بين اهل