تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥١٥

[ سوره النساء ( 4 ) : آيات 74 تا 80 ]

است و افعال او همه در غايت حكمت و مصلحت است .

ما أَصابَكَ آنچه ميرسد به تو اى آدمى مِنْ حَسَنَةٍ از نيكويى و نعمتى فَمِنَ اللَّهِ پس بلا شك آن از جانب خداست وَ ما أَصابَكَ و آنچه ميرسد به تو مِنْ سَيِّئَةٍ از بدى و بليتى فَمِنْ نَفْسِكَ پس آن از شآمت نفس تست چه معصيتهاى نفس سبب آن شده ، و اين منافات با « قُلْ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ » ندارد زيرا كه همه بايجاد خداست چنانچه مذهب متأخرين علماء ماست و يا به قدر او جل جلاله چنانچه در حديث صادق عليه السّلام آمده كه

« الشر من أنفسكم و ان جرى به قدره »

حامل اين حديث كتاب توحيد است أما بعضى را باعث نفس عباد است چنانچه حق سبحانه و تعالى در جاى ديگر فرموده :

« ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ » على بن ابراهيم روايت كرده كه حسنات در كتاب خدا بر دو قسم است يكى افعال خدا مانند صحت و وسعت و أمثال اينها ، و ديگر افعال عباد مثل صوم و صلاة و حج و زكات چنانچه حق تعالى فرموده : « 1 » « مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها » و همچنين سيئات نيز بر دو وجه است يكى فعل خدا چون مرض و شدت و ساير بلايا و ديگرى فعل عباد كه عقاب بر آن مترتب ميگردد مانند زنا و شراب خمر و اشباه آن وَ أَرْسَلْناكَ لِلنَّاسِ رَسُولًا و فرستاديم ما ترا اى محمد ( صلى اللَّه عليك ) براى همهء مردمان حالكونى كه تو ذا رسالت و صاحب رسالتى وَ كَفى بِاللَّهِ و بس است خدا شَهِيداً گواه برسالت تو .

مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ هر كه فرمان برد رسول را فَقَدْ أَطاعَ اللَّهَ پس بتحقيق فرمان برده است خدا را وَ مَنْ تَوَلَّى و هر كه اعراض كند از فرمان تو فَما أَرْسَلْناكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظاً أى فما ارسلناك حافظا عليهم ، يعنى پس نفرستاديم ما ترا حالكونى كه حفظ كننده باشى و نگاهبان باشى بر ايشان كه تا نگذارى كه ايشان از حكم تو اعراض كنند . بعضى گفته‌اند كه : نزول اين آيه پيش از حكم بجهاد بوده .


( 1 ) - سورهء انعام ، آيهء 16 .