تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٧٩

[ سوره النساء ( 4 ) : آيه 43 ]

سُكارى » بجا آوردن أصل نماز است و اينمعنى را أهل بلاغت « استخدام » گويند يعنى داخل مشويد در مسجد حالكونى كه شما جنب باشيد در جميع اوقات إِلَّا عابِرِي سَبِيلٍ مگر وقتى كه عبور كنندگان باشيد در مساجد ، و در آنجا توقف نكنيد حَتَّى تَغْتَسِلُوا تا وقتى كه غسل كنيد و بعد از غسل ، هم ميتوانيد كه از مسجد بگذريد و هم ميتوانيد كه آنجا توقف كنيد ، چنانچه در علل الشرائع از زراره و محمد بن مسلم روايت كرده كه

« قال : قلنا لابى جعفر عليه السّلام : الحائض و الجنب يدخلان المسجد أم لا ؟ قال : الحائض و الجنب لا يدخلان المسجد الا مجتازين ان اللَّه تبارك و تعالى يقول : وَ لا جُنُباً إِلَّا عابِرِي سَبِيلٍ حَتَّى تَغْتَسِلُوا »

يعنى زرارة بن اعين و محمد بن مسلم گفتند كه : از حضرت امام محمد باقر عليه السّلام پرسيديم كه حايض و جنب داخل مسجد مىتوانند شد يا نه ؟ حضرت فرمود كه :

ايشان داخل مسجد نميتوانند شد مگر وقتى كه از مسجد بگذرند و توقف نكنند بدرستى كه خداى تعالى فرموده : « وَ لا جُنُباً إِلَّا عابِرِي سَبِيلٍ حَتَّى تَغْتَسِلُوا » و به همين مضمون على بن ابراهيم نيز در تفسير خود روايت كرده ليكن جواز اجتياز حايض و جنب در مطلق مساجد چنانچه مستفاد از اين حديث است مفتى به اصحاب نيست ، زيرا كه اجتياز ايشان را از مسجد الحرام و مسجد نبى جايز نداشته‌اند بنا بر اين اينحديث مختص خواهد بود به غير اين دو مسجد .

مخفى نماند كه چون مفسرين متفطن بدقيقهء استخدام نشده‌اند خواسته‌اند كه در اول و آخر صلاة را بيكمعنى حمل كنند تكلف كرده‌اند و جمعى بنا بر آنكه صلاة مقدر در « وَ لا جُنُباً إِلَّا عابِرِي سَبِيلٍ » بمعنى مكان صلاة است گفته‌اند كه : « لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ وَ أَنْتُمْ سُكارى » نيز بتقدير « و لا تقربوا مكان الصلاة و أنتم سكارى » است ليكن تحريم دخول سكران در مساجد معلوم نيست و احدى قائل به اين معنى نشده و در بعضى ديگر بنا بر آنكه ظاهر از صلاة در « لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ » بمعنى نماز است نه مكان نماز گفته‌اند كه : « وَ لا جُنُباً إِلَّا عابِرِي سَبِيلٍ » به اين معنى است كه بجا مياريد نماز را