تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٣٨

[ سوره النساء ( 4 ) : آيات 7 تا 14 ]

لِلرِّجالِ مر مردان راست خواه بزرگ و خواه كوچك نَصِيبٌ حصه و بهره‌اى مِمَّا تَرَكَ از آنچه گذاشته‌اند الْوالِدانِ پدر و مادر ايشان وَ الْأَقْرَبُونَ و خويشاوندان نزديكترشان وَ لِلنِّساءِ و مر زنان راست اعم از آن كه صغيره باشند يا كبيره نَصِيبٌ مِمَّا تَرَكَ الْوالِدانِ وَ الْأَقْرَبُونَ حصه و بهره‌اى از آن چه گذاشته باشند پدر و مادر ايشان مِمَّا قَلَّ مِنْهُ أَوْ كَثُرَ از آن چه كم باشد آن مال گذاشته شده يا بسيار و اين بدليست از « مما ترك » نَصِيباً مَفْرُوضاً در حالتى كه باشد آن نصيب و حصه حصهء تقدير و تعيين كرده شده در علم خداى تعالى ، و يا حصهء واجب گردانيده شده گويند كه : چون اين آيه نازل شد پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله فرمود كه : از اين آيت ميراث بردن زنان معلوم مىشود فاما كيفيت و كميت آن معلوم نميشود ، پس آيهء « يُوصِيكُمُ اللَّهُ » نازل شد پس آيهء مذكوره دالست بر توريث مردان و زنان و همچنين دالست بر بطلان تعصيب كه مذهب اهل خلافست و تعصيب ترجيح مردانست بر زنان در توريث در بعضى صور با وجود مساوات ايشان در قرب نسبت به ميت ، زيرا كه سوق آيت مذكوره دلالت دارد بر مساوات ذكور و اناث ور اصل توريث بر تقدير مساوات ايشان در قرب و بعد .

و بعد از بيان حال ورثه ذكر جماعتى مىكند كه آنها از ورثه نباشند ليكن به طريق استحباب وقت حضور ايشان در قسمت مواريث چيزى بايشان بايد داد و ايشان را محروم نگردانيد چنانچه ميفرمايد كه :

وَ إِذا حَضَرَ الْقِسْمَةَ و چون حاضر شوند وقت قسمت أُولُوا الْقُرْبى صاحبان قرابت ميت كه اهل ميراث نباشند وَ الْيَتامى و يتيمانى كه وارث نباشند وَ الْمَساكِينُ و درويشان و محتاجانى كه ميراث نبرند فَارْزُقُوهُمْ پس بدهيد ايشان را روزىيى از روى ندب و استحباب مِنْهُ از آن چه ترك كرده يعنى از مال ميراث كه بر وارثان