تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٣٢

[ سوره النساء ( 4 ) : آيات 1 تا 6 ]

وَ ما يُتْلى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتابِ فِي يَتامَى النِّساءِ اللَّاتِي لا تُؤْتُونَهُنَّ ما كُتِبَ لَهُنَّ وَ تَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ وَ إِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتامى فَانْكِحُوا ما طابَ لَكُمْ ، مِنَ النِّساءِ مَثْنى وَ ثُلاثَ وَ رُباعَ » يعنى طلب فتوى ميكنند از تو اى محمد در باب زنان يعنى در باب استحلال تزويج يتيمانى كه تربيت آنها كرده‌ايد ، بگو در جواب كه : خدا فتوى ميدهد شما را و بيان أحكام مىكند درين زنان و بگو بايشان كه همچنين فتوى ميدهد شما را در باب آن چيزى كه خوانده شده است بر شما در قرآن در بيان يتيمانى كه نميدهيد مال ايشان را و خواهش نكاح ايشان مىكنيد پس اگر بترسيد شما كه عدل و راستى نورزيد در يتيمان پس نكاح كنيد زنانى را كه خواهيد تا چهار زن .

از حضرت امام جعفر صادق عليه السّلام مرويست كه فرموده :

« لا يحل لماء الرجل أن يجرى فى اكثر من أربعة أرحام من الحرائر »

يعنى حلال نيست مر آب منى مرد را كه جارى شود در بيشتر از چهار رحم زنان آزاد به عقد دوام .

فَإِنْ خِفْتُمْ پس اگر بترسيد شما أَلَّا تَعْدِلُوا از اينكه براستى عمل نتوانيد كرد در حقوق زنان متعدد خود ، يا آنكه نتوانيد در نفقه دادن ايشان اعتدال ورزيد يعنى از عهدهء نفقهء زنان متعدده نتوانيد بر آمد چنانچه از حضرت صادق عليه السّلام مرويست خواهد آمد در ترجمهء آيهء « لَنْ تَسْتَطِيعُوا أَنْ تَعْدِلُوا بَيْنَ النِّساءِ » فَواحِدَةً پس اختيار كنيد يك زن را و اكتفاء به او كنيد أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ يا اختيار كنيد آنچه از كنيزان را كه مالك شود دستهاى راست شما ، و اسناد مالكيت بدست راست از قبيل اسناد فعلست بآلت ، زيرا كه عادت عرب چنان بوده كه در وقت بيع و شرى بايع و مشترى دست راست يكديگر را گرفته بيع ميكرده‌اند ذلِكَ اين اكتفاء كردن بيكزن يا مطلق كنيز أَدْنى نزديكترست أَلَّا تَعُولُوا به اينكه جور و ستم نكنيد زيرا كه حقوق يك زن و حقوق مطلق كنيز كمتر است و رعايت آن أسهل است و أيسر .