تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٠٩

[ سوره آل‌عمران ( 3 ) : آيات 176 تا 180 ]

مصدرى است و مدخول خود را بمصدريت فروز مىآرد و تقدير كلام چنين است كه « و لا يحسبن الذين كفروا ان الاملاء و الامهال لهم خير لانفسهم » يعنى و بايد كه گمان نكنند آن كسانى كه نگرويدند بخداى تعالى و برسول او اينكه مهلت دادن ما مر ايشان را به طول عمر و بعدم عقوبت بهتر است مر نفسهاى ايشان را ، و گفته‌اند كه : وقتى كه كلمهء « ما » مصدرى باشد حق ، انفصال آنست از كلمهء « ان » ليكن چون در امام يعنى در مصحف عثمان متصل يافته‌اند بنا بر تبعيت آن متصل نوشته‌اند .

أَنَّما نُمْلِي لَهُمْ بدرستى كه ما مهلت داديم ايشان را لِيَزْدادُوا إِثْماً ليكن عاقبت كار ايشان اينست كه زياده ميكنند گناه را ، بنا برين لام « ليزدادوا » لام عاقبت است نه لام علت ، زيرا كه اگر لام علت باشد حاصل معنى بر اين ميگردد كه مهلت داديم ما ايشان را بواسطهء آنكه ايشان زياده كنند گناه را ، و اينمعنى صحيح نيست بنا بر اين لام را بر لام عاقبت حمل كرديم ، و حاصل معنى اينست كه ما ايشان را مهلت داديم تا ايشان در تلافى ما فات بكوشند و توبه كنند ليكن عاقبت كار ايشان اينست كه ايشان گناه را زياده ميگردانند وَ لَهُمْ عَذابٌ مُهِينٌ و مر ايشان را عذابى خوار كننده و رسوا سازنده . محمد بن مسعود عياشى از محمد بن مسلم روايت كرده كه من از حضرت ابى جعفر الباقر عليه السّلام پرسيدم كه آيا موت براى كافر بهتر است يا حيات ؟ حضرت فرمودند كه : موت هم از براى مؤمن بهتر از حيات است و هم از براى كافر پرسيدم : بچه وجه ؟ حضرت فرمود : حق تعالى در باب مؤمنين فرموده « 1 » : « وَ ما عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ لِلْأَبْرارِ » و ما عند اللَّه درجات بهشت است كه ابرار يعنى مؤمنين بعد از فوت آن را در خواهند يافت ، و در باب كفار فرموده : وَ لا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّما نُمْلِي لَهُمْ خَيْرٌ لِأَنْفُسِهِمْ إِنَّما نُمْلِي لَهُمْ لِيَزْدادُوا إِثْماً .

ما كانَ اللَّهُ نيست خداى تعالى لِيَذَرَ الْمُؤْمِنِينَ اينكه واگذارد مؤمنين را كه مشتبه باشند عَلى ما أَنْتُمْ عَلَيْهِ بر آن چيزى كه شما اى منافقان بر آنيد از نفاق بلكه

( 1 ) - در همين سوره ، آيهء 198 .