تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٠٤
[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيات 164 تا 175 ]
بهشت شوند و دريابند كرامت الهى را يقين بدانند كه ايشان بر حق و بر دين حق بودهاند ، پس بشارت مىيابند به اينكه برادران مؤمن ايشان كه هنوز ملحق بايشان نشدهاند و در قيد حيات دنيويند آنها را خوفى و اندوهى نخواهد بود در قيامت .
يَسْتَبْشِرُونَ شادى ميكنند آن شهدا بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ بنعمتى كه از خدا بايشان رسيده بوسيلهء جزاء اعمال ايشان ، بشارت اولى قياس به حال اخوان و اولاد است و اين بشارت نظر بنفس خودشان وَ فَضْلٍ و بزيادتى نعمتى كه بدون جزاء اعمال حق تعالى بايشان ميدهد وَ أَنَّ اللَّهَ و مستبشرند به اينكه خداى تعالى لا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُؤْمِنِينَ ضايع نميگرداند مزد كار تصديق كنندگان به خدا و رسول او را ، اين ترجمه بنا بر قرائت حفص است كه « و ان اللَّه » بفتح همزه ميخواند درين صورت « فضل » از جملهء چيزهايى است كه بشارت يافتهاند ، و كسايى بكسر همزه ميخواند و درين صورت اين جمله مستانفه خواهد بود به اين معنى كه : و بدرستى كه خداى تعالى ضايع نميكند مزد نيكوكاران را .
در مجمع البيان آورده كه مفسرين خلاف كردهاند كه آيهء « وَ لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا » تا « وَ أَنَّ اللَّهَ لا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُؤْمِنِينَ » در باب شهداء بدر كه چهارده كس بودند هشت كس از انصار و شش كس از مهاجر نازل شده ، يا در باب شهداء احد نازل شده كه آنها هفتاد مرد بودند از جملهء مهاجرين حمزة بن عبد المطلب و مصعب بن عمير و عثمان بن شماس و عبد اللَّه بن جحش بودند و باقى از قبيلهء انصار بودند ، و صاحب مجمع البيان بعد از ذكر اين خلاف گفته .
« و قال الباقر عليه السّلام و كثير من المفسرين انها تتناول قتلى بدر و احد معا » .
على بن ابراهيم روايت كرده كه چون مقدمهء حرب احد بانصرام رسيد كفار قريش با هم مشورت كردند كه چو حمزة بن عبد المطلب و رؤساء اصحاب پيغمبر را بقتل رسانيدهايم بهتر اينست كه دست از ايشان باز نداشته رو بمدينه آوريم و او را غارت كنيم ، و وقتى كه حضرت بمدينه تشريف آوردند جبرئيل امين آمده گفت كه خداى