تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٥٩
[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيات 102 تا 103 ]
« لرسول اللَّه و الامام بعده » به اين معنى كه و نميريد شما مگر در حالتى كه منقاد باشيد مر رسول اللَّه را و مر امامى را كه بعد از اوست يعنى على بن أبى طالب و أولاد طاهرين او را .
وَ اعْتَصِمُوا و چنگ در زنيد بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعاً بحبل خداى تعالى حالكونى كه مجتمع باشيد . بعضى از أهل تفسير « حبل اللَّه » را بدين اسلام و بعضى به قرآن حمل كردهاند و بروايت على بن ابراهيم توحيد و ولايت ائمهء هدى است ، و در بعضى أحاديث بخصوص على بن أبى طالب عليه السّلام تفسير شده ، و در بعضى ديگر بمجموع ائمهء معصومين ، و چنانچه شيخ أبو على طبرسى در مجمع البيان گفته أولى حمل بر جميع است زيرا كه مآل همه يكيست .
فى تفسير العياشى عن أبى الحسن عليه السّلام « عن قوله : وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعاً قال : على بن أبى طالب حبل اللَّه »
و
عن جابر عن أبى جعفر عليه السّلام قال : « آل محمد عليه السّلام هم حبل اللَّه الذى أمر بالاعتصام به فقال : وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعاً »
و فى مجمع البيان عن الصادق عليه السّلام « نحن حبل اللَّه الذى قال : وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعاً »
و فى رواية اخرى « حبل اللَّه هو القرآن و القرآن يهدى الى الامام ، و ذلك قول اللَّه : إِنَّ هذَا الْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ » وَ لا تَفَرَّقُوا أى و لا تتفرقوا
، يعنى و پراكنده مشويد از طريق حق و اجماع نمائيد بر ولايت آل محمد صلى اللَّه عليه و آله . و چون حق تعالى بعلم كامل خود ميدانست كه امت حضرت رسالت پناه بعد از او اختلاف در ولايت و امامت أهل بيت او ميكنند لهذا أمر بعدم تفرقه نمود چنانچه از حضرت امام محمد باقر عليه السّلام مرويست
« قال عليه السّلام : ان اللَّه تبارك و تعالى علم أنهم سيفترقون بعد نبيهم و يختلفون فنهاهم عن التفرق كما نهى من كان قبلهم فامرهم أن يجتمعوا على ولاية آل محمد صلى اللَّه عليه و آله »
هكذا فى تفسير على بن ابراهيم .
وَ اذْكُرُوا و ياد كنيد نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ نعمت خداى را كه بشما افاضه كرده إِذْ كُنْتُمْ وقتى كه بوديد شما أَعْداءً دشمنان يكديگر در ازمان سابقه فَأَلَّفَ بَيْنَ