تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣١٦
[ سوره آل‌عمران ( 3 ) : آيات 33 تا 41 ]
بر ملائكه كرده‌اند ، زيرا كه ملائكه داخل در « على العالمين » اند و بعضى گفته‌اند كه مراد از آل عمران عيسى است كه مادر او مريم دختر عمران بن ماثان است و ميان اين دو عمران يك هزار و هشتصد سال بوده ، و ملا فتح اللَّه رحمه اللَّه در ترجمهء خود آورده كه :
در تفسير اهل بيت وارد است كه مراد بآل عمران على بن ابى طالب و اولاد امجاد اوست زيرا كه عمران نام ابو طالب است و ابن عباس و ابا ذر و انس نيز از پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله روايت كرده‌اند كه فرمود :
« آل ابراهيم منم و آل عمران على بن ابى طالب است »
و اين روايات در تفاسير مشهور يافت نشده ليكن على بن ابراهيم از حضرت امام موسى الكاظم عليه السّلام روايت كرده كه : آيه اينچنين نازل شده
« و آل ابراهيم و آل عمران و آل محمد على العالمين »
پس آل محمد را از ميان انداخته‌اند . و در مجمع البيان گفته كه قرائت اهل بيت عليه السّلام
« و آل محمد على العالمين »
است چنانچه محمد بن مسعود عياشى از هشام بن سالم روايت كرده كه حضرت صادق عليه السّلام فرمودند كه آيه اين چنين نازل شده :
« ان اللَّه اصطفى آدم و نوحا و آل ابراهيم و آل محمد على العالمين »
بعد از آن حضرت فرمودند
« فوضعوا اسما مكان اسم »
يعنى محرفين قرآن گذاشتند « آل عمران » را بجاى « آل محمد » و جمعى گفته‌اند كه : مراد از آل ابراهيم آل محمد است صلى اللَّه عليه و آله ، و در بعضى روايات آمد كه :
« و اللَّه ان محمدا لمن آل ابراهيم ، و ان العترة الهادية لمن آل محمد »
و روايت ابن عباس و ابا ذر و انس مؤيد اينست .
بهر حال ، برگزيد حق تعالى ايشان را ذُرِّيَّةً در حالى كه ايشان فرزندانىاند كه بَعْضُها مِنْ بَعْضٍ يعنى زاييده شده‌اند از بعض ديگر . چنانچه از حضرت صادق عليه السّلام مرويست كه فرمودند :
« الذين اصطفاهم اللَّه بعضهم من نسل بعض »
و ازين حديث معلوم مىشود « ذرية » حال از نوح و آل ابراهيم و آل عمرانست ، و بعضى حال از آل ابراهيم و آل عمران گرفته‌اند ، و ذريه را اطلاق بر واحد و جمع ميكنند وَ اللَّهُ سَمِيعٌ و خداى شنواست اقوال مردمان را عَلِيمٌ داناست باحوال و افعال ايشان ، لهذا