تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣١٢

[ سوره آل‌عمران ( 3 ) : آيات 26 تا 32 ]

نيست او را از دوستى خداى تعالى نصيبى و بهره‌اى إِلَّا أَنْ تَتَّقُوا مگر آنچه ترسيد شما مِنْهُمْ از كافران يعنى از ضرر كافران تُقاةً ترسيدنى ، كه درين صورت اظهار دوستى . . .

جايز است در تفسير محمد بن مسعود عياشى از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله فرموده كه

« لا ايمان لمن لا تقية له »

ايضا از حضرت صادق عليه السّلام مرويست كه

« التقية ترس اللَّه بينه و بين خلقه »

يعنى تقيه سپريست ميان خدا ، و خلق خدا .

وَ يُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ و ميترساند شما را خداى تعالى از موالات كفار نَفْسَهُ اى من نفسه يعنى از سخط و عذاب خود ، و ذكر نفس تنبيه بر آنست كه محذر عنه عقاب صادر از خداى تعالى است نه صادر از غير وَ إِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ و بسوى جزاى خداست بازگشت همه .

قُلْ بگو اى محمد : إِنْ تُخْفُوا اگر پنهان داريد ما فِي صُدُورِكُمْ آنچه در سينه‌هاى شماست از موالات كفار و غير آن أَوْ تُبْدُوهُ يا آشكارا كنيد يَعْلَمْهُ اللَّهُ ميداند آن را خداى تعالى و جز او سزاى شما خواهد داد وَ يَعْلَمُ ما فِي السَّماواتِ و ميداند آنچه را در آسمانهاست وَ ما فِي الْأَرْضِ و آنچه در زمين است ، پس چگونه از ضمائر شما كه جز وى از اجزاء ما فى الارضند عالم نباشد وَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ و خداى بر همه چيز از عقوبت شما و غير آن تواناست . آيهء كريمهء « قُلْ إِنْ تُخْفُوا ما فِي صُدُورِكُمْ » تا آخر بيان « وَ يُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ » است ، و حاصل كلام اينست كه چون علم خداى تعالى محيط بر جميع معلومات و قدرت او عام است بر همهء مقدورات ، پس بايد كه از معاصى اجتناب نمايند زيرا كه حق تعالى مطلع بر ان و دانا بر آنست ، و قادر است بر عقاب بر آن معاصى .

و بعد از تحذير اهل كفر و عصيان به عذاب بيان وقت آن مىكند كه يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ « يوم » متعلق به « اذكر » مقدر ، يعنى به ياد بياور روزى را كه بيابد هر كسى ما عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ آنچه كرده باشد از نيكويى مُحْضَراً حاضر گردانيده شده در صحائف