تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٧٢

[ سوره البقرة ( 2 ) : آيات 266 تا 271 ]

كنيد در گرفتن آن وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ و بدانيد اينكه خداى تعالى بينياز است از انفاق شما و نفع آن بشما عايد ميگردد حَمِيدٌ مستحق حمد و شكر است يا بسبب مالهايى كه بشما داده است كه از آن انفاق مينمائيد و يا بسبب ثوابى كه در برابر انفاق بشما خواهد داد .

و مخفى نماند كه ظاهر از صيغهء أمر در « أنفقوا » وجوبست و متبادر از كسب در « ما كسبتم » تجارتست و از « مِمَّا أَخْرَجْنا لَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ » عام است كه شامل معادن و غير آن باشد چنانچه در ترجمه مذكور شد ، بنا برين بعضى به اين آيت استدلال كرده‌أند كه در مال تجارت و در معادن ، زكات واجب است ، اما مختار محققان اصحاب بنا بر بعضى روايات صحيحه زكات در مال تجارت و معادن واجب نيست ، پس بقرينهء روايات بايد كه اين آيه از ظاهر خود مصروف باشد ، و بعضى گفته‌اند كه ، مراد از اين آيه مطلق انفاق است اعم از واجب و مندوب ، و صيغهء أمر مشترك است ميان وجوب و ندب .

مرويست كه جمعى در زمان جاهليت مالهاى حرام از ربا و غير آن كسب كرده بودند و بعد از اسلام خواستند كه آن را بمستحقين تصدق كنند ، و همچنين جمعى خواستند خرماهاى ردىء زبون را داخل خرماهاى صدقه كنند و بأهل استحقاق برسانند كه اين آيت نازل گرديد ، بنا برين مراد از « طيب » مال حلال نفيس است و از « خبيث » كه در مقابل آن واقع شده حرام و زبون ناپسنديده : و در حديث وارد شده كه

« ان اللَّه طيّب لا يقبل الا الطيّب »

يعنى خداى تعالى نيكوست و قبول نمىكند مگر نيكو را .

و بعد ازين حق تعالى تخويف مينمايد از تبعيت شيطان كه او مانع از انفاق است و ميفرمايد كه : الشَّيْطانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ ابليس پر تلبيس وعده مىدهد شما را به فقر و درويشى در وقت انفاق و در وجوه تر و در انفاق بجيد مال وَ يَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشاءِ و امر مىكند و تحريص مينمايد شما را ببخل و منع انفاق ، و عربان بخيل را