تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٤٠

[ سوره البقرة ( 2 ) : آيات 246 تا 252 ]

سلطنت در خانوادهء ديگر ، و حق تعالى اين دو امر جليل القدر را در يك خانواده جمع نكرده بود ، بنا بر اين بنى اسرائيل با وجود اسماعيل پيغمبر گفتند : « ابْعَثْ لَنا مَلِكاً » .

قالَ گفت آن پيغمبر مر بنى اسرائيل را : هَلْ عَسَيْتُمْ آيا شايد از شما إِنْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتالُ اگر نوشته شود و فرض كرده شود بر شما جنگ كردن با جالوت أَلَّا تُقاتِلُوا اينكه جنگ نكنيد قالُوا گفتند ايشان در جواب پيغمبر كه : وَ ما لَنا أَلَّا نُقاتِلَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ و چيست ما را اينكه مقاتله نكنيم در راه خداى تعالى وَ قَدْ أُخْرِجْنا مِنْ دِيارِنا حال آنكه بتحقيق بيرون كرده شده‌ايم ما از مساكن خود وَ أَبْنائِنا و از اولاد خود و اين امور موجب مقاتله است نه تكاهل در آن .

فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتالُ پس آن هنگام كه فرض كرده شد بر ايشان جنگ با جالوت تَوَلَّوْا برگشتند از جنگ و فرمان نبردند إِلَّا قَلِيلًا مِنْهُمْ مگر اندكى از ايشان .

و فى كتاب معانى الاخبار عن ابى جعفر عليه السّلام « كان القليل ستين ألفا »

يعنى آن قليل كه بر نگشتند شصت هزار كس بودند وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ و خداى تعالى داناست بر احوال و افعال آنان كه ستم كردند بر نفس خود از جهت تخلف از جهاد و اين تهديد است بر ايشان .

وَ قالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ و گفت مر اين بنى اسرائيل را پيغمبر ايشان إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طالُوتَ مَلِكاً بدرستى كه خداى تعالى بتحقيق برانگيخت براى شما طالوت را پادشاه فرمانفرما . صاحب مجمع البيان گفته كه : اين آيه دلالت دارد بر اينكه اضافهء سلطنت به حق تعالى توان كرد ، به اين معنى كه حق تعالى نصب سلطان كند تا تدبير ملك نمايد و خلق را بانقياد خود بخواند ، پس جايز است كه خداى تعالى برانگيزاند پادشاهى را هر چند او در مرتبهء انبياء نباشد ، ليكن سخن در اينست كه آيا جايز است كه خداى تعالى نصب سلطان جائر كند آيا آنكه سلطان جائر بتدبير خود بمرتبهء