تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٩١

[ سوره البقرة ( 2 ) : آيات 204 تا 212 ]

وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يُعْجِبُكَ قَوْلُهُ و از مردمان كسى هست كه تعجب مىآرد ترا گفتگوى او يعنى نيكو ميدانى كلام او را ، و موقع او را عظيم ميگردانى در دل خود فِي الْحَياةِ الدُّنْيا متعلق است بقول ، يعنى قول او را كه در باب مصالح زندگانى دنيا و اسباب معاش آن گويد عظيم ميشمارى وَ يُشْهِدُ اللَّهَ عَلى ما فِي قَلْبِهِ و بگواهى ميآرد خداى تعالى را بر آن چيزى كه در دل اوست ، يعنى سوگند مىخورد كه آنچه من ميگويم دل و زبان من با هم موافقند و محلّى بايمانم و نفاق ندارم ، كه زبان حرفى گويد و دل را از آن اصلا خبرى نباشد وَ هُوَ أَلَدُّ الْخِصامِ و حال آنكه او شديد الخصومه است با مسلمانان .

وَ إِذا تَوَلَّى و هر گاه گردد از مجلس ، يا آنكه والى امر شود و حاكم گردد سَعى فِي الْأَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيها سعى كنند در زمين تا فساد كند در زمين وَ يُهْلِكَ الْحَرْثَ وَ النَّسْلَ و نابود گرداند زراعت و مواشى را و فى مجمع البيان

« روى عن الصادق عليه السّلام أن الحرث فى هذا المواضع الدين و النسل الناس »

يعنى و تا هلاك كند و نابود گرداند دين حق را و مردمان را در تفسير على بن ابراهيم مذكور است كه

« نزلت هذه الاية فى الثانى ، و يقال . فى معاوية »

و

فى تفسير العياشى عن الحسين بن بشار قال : « سألت ابا الحسن عليه السّلام عن قول اللَّه : وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يُعْجِبُكَ قَوْلُهُ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا ، قال : فلان و فلان ، وَ يُهْلِكَ الْحَرْثَ وَ النَّسْلَ : النسل هم الذرية و الحرث الزرع »

بنا بر اين « إِذا تَوَلَّى » بمعنى والى امر شدن است وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ الْفَسادَ و خداى تعالى دوست ندارد فساد را يعنى