تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٨٤
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيات 189 تا 203 ]
كه حاضر مسجد الحرام كسى است كه ميان منزل او و مكه كمتر از چهل و هشت ميل باشد ، يعنى كمتر از شانزده فرسخ باشد از هر جانب مكه ، و بعضى دوازده ميل گفته‌أند از هر جانب ، و در مجمع البيان گفته : غير حاضر كسى است كه ميان منزل او و مسجد الحرام اكثر از دوازده ميل باشد از هر طرف ، و در حديث وارد شده كه
« لِمَنْ لَمْ يَكُنْ أَهْلُهُ حاضِرِي الْمَسْجِدِ الْحَرامِ ، اى من كان منزله على ازيد من ثمانية عشر ميلا منه »
بدانكه فرق ميان حج تمتع و ميان حج قران و افراد به چند وجه است : يكى آنكه در حج تمتع ، عمره مقدم است بر حج اسلام و در آن دو قسم مؤخر ، ديگر آنكه در حج تمتع هدى واجبست چنان كه آيت مذكوره دال بر آنست و در آن دو قسم مستحبّ ، ديگر آنكه در عمرهء تمتع طواف نساء واجب نيست بخلاف عمرهء افراد و قران ، بلكه طواف نساء در حج تمتع مخصوص مذهب فرقهء ناجيهء اثنى عشريه است و اينست يكى از دو متعه كه خليفهء ثانى منع آن نمود .
و به جهت تأكيد أحكام مذكوره و تهديد بر مخالفت آن ميفرمايد : وَ اتَّقُوا اللَّهَ و بترسيد از خداى تعالى در مخالفت او امر و نواهى او وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ و بدانيد اينكه خداى تعالى سخت عقوبت است مر مخالفين را .
الْحَجُّ أَشْهُرٌ مَعْلُوماتٌ وقت احرام حج و مناسك آن چند ماه معلوم است ، و آن شوال و ذو القعده و ذو الحجه است زيرا كه بعد از وقوع نحر بعضى مناسك حج درين ماهها صحيحست مثل رمى و ذبح ، هر چند در تاخير آنها اثم و گناه است و
فى الحديث « ليس لاحد أن يحج فيما سواهن و من أحرم به حج فى غيرها فلا حج له »
يعنى جايز نيست مر احدى را كه احرام حج بندد در غير اين سه ماه و كسى كه احرام حج بندد در غير اين ماهها ، پس حج او از درجهء اعتبار ساقط است .
فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ پس هر كس واجب گرداند بر خود درين ماهها حج را بتلبيه يا باشعار يا بتقليد ، چنانچه در حديث وارد شده كه
« فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ بأن