تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٦٧

[ سوره البقرة ( 2 ) : آيات 183 تا 186 ]

أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ ، يعنى انزل بيانه و تأويله فى ليلة القدر منه ، و اما تنزيله فكان من ابتداء بعثة النبى صلى اللَّه عليه و آله الى أوان وفاته ، كذا يستفاد مما ورد » و شطرى از كلام در سورهء مباركهء قدر خواهد آمد .

هُدىً لِلنَّاسِ حالكونى كه آن قرآن راه نماينده است مر مردم را وَ بَيِّناتٍ مِنَ الْهُدى وَ الْفُرْقانِ و حالكونى كه علامات واضحه است از جملهء چيزهايى كه راه راست مينمايد و فرق مىكند ميان حق و باطل .

فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ پس هر كه حاضر شود از شما ماه رمضان را فَلْيَصُمْهُ پس بايد كه روزه دارد درين ماه ، بنا برين ترجمه « الشهر » مفعول به « شهد » بمعنى « حضر » متعدى است و ضمير « فليصمه » كه راجع به شهر است مفعول فيه « فليصمه » است بتقدير « فليصمه فيه » زيرا كه صوم لازم است و فعل لازم مفعول به نميخواهد ، و اين حكم مخصّص است به آنچه قبل ازين مذكور شده ، و بعد ازين ميآيد كه وَ مَنْ كانَ مَرِيضاً و هر كه باشد از شما بيمار أَوْ عَلى سَفَرٍ يا باشد بر حالت سفر و مسافر باشد فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ پس واجب است بر او افطار و روزه داشتن چند روز ديگر بعد از ماه رمضان كه بيمار و مسافر بعدد آنچه از ماه رمضان بيمار يا مسافر بوده ، ذكر اين حكم با وجود سبق ذكر به جهت تأكيد و مبالغه است و اشارتست بر آنكه افطار درين اوقات عزيمت است و ترك افطار جايز نيست چنانچه مختار اصحاب ماست ، نه رخصت چنانچه فقهاء عامه گفته‌اند ، و هر گاه رخصت باشد خلافست در اينكه صوم افضل است يا افطار .

يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ ميخواهد خداى تعالى بشما درين حكم آسانى را وَ لا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ و نميخواهد بشما دشوارى را

فى تفسير العياشى عن ابى جعفر عليه السّلام فى قول اللَّه : « يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَ لا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ ، قال : اليسر علىّ و العسر فلان و فلان ، فمن كان من ولد آدم لم يدخل فى ولاية فلان و فلان »

و چون قبول صوم بل قبول جميع عبادات موقوف باقرار ولايت امير المؤمنين عليه السّلام و تبرى از غاصبين حق اوست