تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٠٠
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيات 108 تا 113 ]
بَعْدِ ما تَبَيَّنَ لَهُمُ الْحَقُّ بعد از اينكه ظاهر شده باشد مر ايشان را حق كه صدق پيغمبر آخر الزمان است بنا بر معجزات و صفاتى كه در توراة مثبت و مذكور است فَاعْفُوا پس درگذريد اى مؤمنان از عقوبت ايشان وَ اصْفَحُوا و روى بگردانيد از قتل ايشان حَتَّى يَأْتِيَ اللَّهُ بِأَمْرِهِ تا آنكه بيارد خداى تعالى امر خود را كه آن اذن بر قتال و ضرب جزيه است بر ايشان . از ابن عباس منقولست كه : اين آيه منسوخ به آيه سيف « 1 » است و از حضرت امام محمد باقر عليه السّلام مرويست كه پيغمبر و مؤمنين مأمور بقتال نبودند تا آنكه آيهء كريمهء « أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا » كه در سوره مباركهء حج است « 2 » نازل گرديد و بعد از نزول آن پيغمبر صلوات اللَّه عليه و آله شمشير بست إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ بدرستى كه خدا بر همه چيز تواناست و شما را مسلط بر ايشان خواهد ساخت بعد از امر بقتال .
وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ و بپاى داريد نماز را ، و اين معطوفست بر « فَاعْفُوا » يعنى از عقوبت ايشان درگذريد و صبر نمائيد و التجا بريد بخداى تعالى بعبادت كه بهترين آن نماز است وَ آتُوا الزَّكاةَ و بدهيد زكات مال خود را وَ ما تُقَدِّمُوا لِأَنْفُسِكُمْ مِنْ خَيْرٍ و آنچه از پيش ميفرستيد براى نفسهاى خود از اعمال نيكو مثل نماز و زكات تَجِدُوهُ عِنْدَ اللَّهِ مىيابيد ثواب آن را نزد خداى تعالى إِنَّ اللَّهَ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ بدرستى كه خداى تعالى بدانچه شما ميكنيد بينا و داناست و بر وفق آن جزا ميدهد .
وَ قالُوا معطوفست بر جملهء « وَدَّ كَثِيرٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ » يعنى خواستند جمعى كثير از يهود و نصارى كه مؤمنين از ايمان خود برگردند و گفتند : لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّةَ هرگز درنيايد در بهشت إِلَّا مَنْ كانَ هُوداً أَوْ نَصارى مگر كسى كه باشد يهود و ترسا يعنى يهود دخول بهشت را براى خود قرار دادند و نصارى براى خود تِلْكَ أَمانِيُّهُمْ اين آرزوهاى يهود و نصارى آرزوهاى ايشانست بدون حجتى و برهانى ، بلكه بمحض
( 1 ) - آيهء 5 از سورهء توبه . ( 2 ) - آيهء 39 از آن سوره