تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٨٤٠

وشق :

[ 5481 ]

ورس :

ورس :

بار نباتى است مانند نبات پنبه و مخصوص بلاد يمن و نبات مزبور تا بيست سال گل و ثمر مىدهد و تخمش مانند كنجد و بعد از رسيدن شق شده ، شبيه به موى زرد و مايل به سرخى مانند زعفران مىشود و او را سائيده ، جامه به او رنگ مىكنند و بهترين او ، زرد مايل به سرخى است و قسم سياه او كه حبشى نامند و سرخِ تيره او كه هندى گويند ، زبون‌تر و نزد بعضى كركم ، بيخ آن نبات است .

او ، در دوّم ، گرم و خشك و قوتش تا چهار سال باقى است . مقوّى باه و با تقريح عظيم و رافع خفقان و رياح غليظه و حصاة و جالى و شرب او رافع بهق و برص سفيد و طلاى او رافع كلف و سعفه و بثور و قوبا .

مورث لاغرى و مضرّ ريه و مصلحش مصطكى و كتيرا و شربتش تا يك مثقال و بدلش مثل او زعفران و نصف او ساذج است .

[ 5482 ]

ورق :

ورق :

به فتح اوّل و ثانى ، برگ نباتات است و به ضم اوّل و سكون ثانى ، اسم طيور است و به فتح واو و كسر راء ، اسم فضه است .

[ 5483 ]

وزغ :

وزغ :

اسم عربى سام ابرص است و به فارسى ، ضفدع را به اين نام خوانند .

[ 5484 ]

وسخ :

وسخ :

به فارسى چرك گويند و از مطلق او ، مراد ، چرك انسان است .

طلاى چرگ گوش جهت شقاق لب و گزيدن افعى و چرك بدن جهت بواسير و شقاق مقعد و داخس و با موم روغن جهت تحليل اورام نافع است .

[ 5485 ]

وسمه :

وسمه :

كتم است و گذشت .

[ 5486 ]

وسخ كور النحل :

وسخ كور النحل :

به فارسى بر موم نامند و در عكبر گذشت .

[ 5487 ]

و شيح :

و شيح :

به عربى اسم نباتى است كه در جبال از سنگ مىرويد و در بوى ، شبيه به بوى ليمو است و چوب او بسيار صلب و از او نيزه مىسازند . برگش شبيه به برگ گشنيز و شاخه‌هاى او باريك و بيخ او گره دار و شبيه به سعد .

در آخرِ دوّم ، سرد و خشك و رادع و مقوّى اعضاء و نيم مثقال سائيدهء او با تخم نيم برشت جهت شكستگى اعضاء و ضربه و سقطه و جلوس در طبيخ آن جهت سيلان رحم و نواصير مقعد مفيد است .

[ 5488 ]

وشق :

وشق :

حيوانى است بسيار كوچك‌تر از پلنگ و در رنگ و شكل ، مثل آن و دنبالهء او كمتر از شبرى و در تنكابن پلنگ مول نامند و در خواص مانند پلنگ و لباس پوست او