تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٤١

لباب القرطم :

عاج بعد از طهر ، معين حمل عاقر است و از خواص اوست كه در هر سالى كه قليلى از او به اطفال دهند در آن سال آبله بر نيارند و اگر بر آرند زياده بر چند عدد نباشد و از مجربات مكرره است و ترش كردهء شير ماديان را قمز نامند و در اكثر افعال ، قوىتر است .

[ 4769 ]

لبن الخنازير :

لبن الخنازير :

شير خوك است نزد بعضى به غايت ممدوح و موافق سل و دق و مورث بهق و وضح است .

[ 4770 ]

لبن الغزال و لبن الحمار الوحش :

لبن الغزال و لبن الحمار الوحش :

شير آهو و خرگور .

گرم‌تر از شير ماديان و لطيف‌تر و در تحريك باه ، اقوى است .

[ 4771 ]

لبن الخفاش و لبن الاسد :

لبن الخفاش و لبن الاسد :

شير شب پره و شير .

در نهايت گرمى و در غايت جلا و ادرار و نفوذند .

[ 4772 ]

لبن الحامض :

لبن الحامض :

به فارسى ، ماست نامند .

در دوّم ، سرد و تر مرطب و مقوّى باه محرورين و مسكّن تشنگى و غذائيت او نسبت به دوغ ، زياده و در ساير افعال ، قريب به اوست و مخيض ، مذكور خواهد شد .

او ، مضرّ معده سرد و كثيف و دير هضم و مسدد و مولد خلط خام و مضر تبهاى مركّبه و عفنه و مصلحش معاجين حارّه و زنجبيل پرورده است .

[ 4773 ]

لبا :

لبا :

به فارسى فرشه و به تركى آغوز نامند .

آن ، شير غليظى است كه بعد از ولادت سه چهار روز دوشيده شود و يك اوقيهء او ده رطل شير را غليظ مىكند و در تسمين بدن و تحريك باه محرورين موثر و به غايت مسدد و مورث فواق و تولد حصاة و دير هضم و مصلحش شيرينىها است .

[ 4774 ]

لبن السودا :

لبن السودا :

نزد اكثر ، اسم فرفيون است و « بغدادى » و بعضى گويند چيزى است شبيه به صمغ و مايل به سياهى و زردى .

به غايت گرم و از نواحى مغرب خيزد و بوييدن او باعث رعاف و عطسهء مهلك و از سموم قتّاله و ضماد او محلّل اورام صلبه است در چند ساعت .

[ 4775 ]

لبن اليتوعات :

لبن اليتوعات :

شير نباتات شير دار است ، مثل مازريون .

مجموع آن ، از سموم و مسهل به عنف‌اند و هر يك مذكور است و آنچه اسم مخصوصى ندارد در يتوعات مرقوم مىگردد .

[ 4776 ]

لباب القرطم :

لباب القرطم :

مغز دانهء كافشه است و گذشت .