تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٣٠

كهربا :

[ 4703 ]

كوكرنده :

كوكرنده :

به هندى كمافيطوس است .

[ 4704 ]

كوكامندى :

كوكامندى :

اسم هندى خصى الثعلب است .

[ 4705 ]

كوند :

كوند :

به هندى صمغ است .

[ 4706 ]

كوكم :

كوكم :

اسم هندى خراة است .

[ 4707 ]

كوله تره :

كوله تره :

اسم مازندرانى حرف بابلى است .

[ 4708 ]

كهربا :

كهربا :

« سندى » گويد از نوع مهره است و از درياى مغرب به ساحل مىافتد و بعضى را اعتقاد آن كه صمغ درخت حور و غير آن است و از بلاد اروس و بلغار و مغرب خيزد و نزد بعضى آب چشمه اى است در جزاير بحر مغرب كه مانند مرمر متحجر مىگردد و حقير ، قطعه اى از كهربا مشاهده نموده كه مگسى در آن مانده و متحجر شده بود و نزد « محمد بن احمد » ، معدنى است و مغربى او قوىتر از طرابلسى است و از اقوال قدما ظاهر مىگردد كه كهربا و سندروس يك جنس باشند و سندروس ، مخصوص بلاد هند و كهربا مخصوص مغرب و شمال باشد و در ربودن كاه ، هر دو شريكند و سندروس ، به اندكى حرارت كه از ماليدن او به هم رسد جذب كاه مىكند و كهربا محتاج به ماليدن زياد است و در سندروس ، سرخى غالب است و در كهربا ، زردى و صلابت و در حين سوختن ، بوى شاخ سوخته از آن ظاهر مىگردد و بهترين كهربا آن است كه در ساحل بحر مغرب و از زمين مزارع مغرب به هم رسد .

در گرمى ، معتدل و در دومِ ، خشك و نزد بعضى در اوّل سرد است و مقوّى معده و دل و مفرّح و قاطع نزف الدم جميع اعضاء و حابس نفث الدم و حيض و نزلات دماغى و قى و جهت اسهال دموى و يرقان و خفقان و حرقة البول و ضعف گرده و سنگ مثانه و با مصطكى جهت عسر بول و بالخاصية جهت زحير نافع و طلاى او جهت شكستگى اعضاء و با مورد جهت منع عرق ضعفا و با صبر جهت ساقط كردن دانه بواسير و با آب جهت سوختگى آتش و تعليق او جهت حفظ جنين از اسقاط و دفع يرقان از مجربات است و تعليق او بر معده جهت منع تخمه و با خود داشتن جهت تقويت دل و دفع خوف طاعون و ذرور او جهت التيام زخمها مفيد است و چون به وزن چهار شعير او را در طالع سرطان صورت بوزينه قائم الذكر نقش كنند ، حامل آن از جماع فتورى نيابد .

گويند مضرّ سر و مصلحش بنفشه است و بدلش سندروس و اگر يافت نشود دو وزن او