تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٢٠

كمثرى :

[ 4601 ]

كلنك :

كلنك :

اسم فارسى كركى است .

[ 4602 ]

گلاب :

گلاب :

ماء الورد است .

[ 4603 ]

گليك :

گليك :

اسم ديلمى دليك است .

[ 4604 ]

گلاگلا :

گلاگلا :

اسم ديلمى لوف الكبير است .

[ 4605 ]

كلاونجى :

كلاونجى :

اسم هندى شونيز است .

[ 4606 ]

كلنده :

كلنده :

اسم هندى بطيخ زقى است .

[ 4607 ]

كلى :

كلى :

اسم هندى بسد است .

[ 4608 ]

كلچرى :

كلچرى :

اسم هندى خبازى است .

[ 4609 ]

كليخا :

كليخا :

اسم هندى كندر است .

[ 4610 ]

كليخن :

كليخن :

اسم هندى خولنجان است .

[ 4611 ]

كلهى :

كلهى :

اسم هندى حبّ القلت است .

[ 4612 ]

گلگونه :

گلگونه :

به فارسى ، سرخى نامند . از سفيداب و لك ترتيب مىدهند و به جهت صفاى بشره و سرخى رخسار ، مستعمل زنان است .

[ 4613 ]

كليس :

كليس :

به لغت مازندرانى جرّى است .

[ 4614 ]

كماشير :

كماشير :

صمغ كرفس كوهى است شبيه به جاوشير و گويند اسم هندى جاوشير است .

در آخرِ سوم ، گرم و خشك و مدرّ بول و حيض و مسقط جنين و محلّل صلابات و مسهل زرداب و رافع استسقاء زقى و لحمى و قدر شربتش از يك دانگ تا نيم درهم و مصلحش كتيراست .

[ 4615 ]

كمثرى :

كمثرى :

به فارسى امرود گويند . بستانى و برّى مىباشد .

بستانى آن ، اقسام است : ترش و شيرين و بهترين اقسامِ شيرين او ، امرود چينى و نطنزى است و چينى مخصوص بلاد دامغان و ممدوح « شيخ الرئيس » است و نطنزى در اكثر بلاد رى و نطنز موجود است و بهترين امرودِ بلادِ آذربايجان ، ملچى است .

امرودِ شيرين ، معتدل مايل به حرارت و در دوّم ، تر و حابس بخارات و مفرّح و مقوّى معده و هاضمه و دل و رافع تشنگى و خفقان و نزلات و سوزش مثانه و مليّن طبع و با قوت قابضه بعد از تليين و معدل خون و مرطِّب دماغ و جهت رفع سمّيّت فطر ، مفيد .

مولد نفخ و قولنج و مصلح او زنجبيل مربّى و رازيانه است .

بهترين اقسام امرودِ ترش ، لطيف آبدار رسيدهء اوست .

در اوّل سرد و در دومِ ، خشك و قابض و مقوّى جگر و معده و مشهّى و مسكّن حرارت خون و غليان صفرا و رافع تشنگى و بعد از طعام ، مسهل به عصر و قبل از آن ، قابض و مولد خلط صالح .

مسدد و مضرّ مشايخ مصلحش عسل و جوارشات و كندر است و نارسيده و زمخت آن ،