تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٥٩

صرصر :

سوختگى آتش و با ادويهء مناسبه جهت كلف و بهق و رونق بشره و اكتحال او جهت قرحهء چشم و سلاق و موى زياد ، نافع و ضماد سوختهء خف الغراب با سركه جهت ثآليل و دانه بواسير ، مجرب دانسته‌اند .

قدر شربتش تا يك درهم و بدلش شاخ گاوِ كوهى سوخته است .

مهر يارس گويد صدفى كه مرواريد او بسته نشده باشد ، چون بسوزانند ، طلاى او رفع خنازير كند .

و « جالينوس » مىفرمايد كه صدف هندىِ محرق ، بالخاصية رفع درد فؤاد مىنمايد و چون صدف را نرم سائيده ، با سركه بر بناگوش طلا كنند ، رفع صداع دايمى نزلى كند .

[ 3340 ]

صدف الفرفير :

صدف الفرفير :

و فرفورا نيز گويند . نوعى از صدف است ، مايل به سياهى و در غايت صلابت و بخورش مخرج مشيمه و رافع اختناق رحم و اكتحال سوختهء او ، در غايت جلا است .

[ 3341 ]

صدف البواسير :

صدف البواسير :

معروف به خف الغراب است . بخور او و ضماد محرق او با عسل جهت بواسير و ثآليل و زحير ، نافع است .

[ 3342 ]

صدف فيروقس :

صدف فيروقس :

صدف الفرفير است .

[ 3343 ]

صداء الحديد :

صداء الحديد :

زعفران الحديد است .

[ 3344 ]

صديدا :

صديدا :

اسم سريانى اثمد است .

[ 3345 ]

صريمة الجدى :

صريمة الجدى :

اسم نباتى است ، برگش شبيه به لبلاب كبير و از آن ، كوچك‌تر و شاخه‌هاى او غليظ و گره دار و بر مجاور خود مىپيچد و گلش سفيد و خوشبو و ثمرش مثل لبلاب ، با لزوجت و اندك حرافت و منبتش جبال و مواضع درشت است .

در آخرِ دوّم ، گرم و خشك و حرارت او ، غالب بر يبوست و تخمش مدرّ بول و مليّن طبع و مخرج مشيمه و مفتّح و شرب او هر روز يك مثقال با شراب و امثال آن جهت عسر نفس و تنقيهء رحم و رفع سپرز و سموم ، مفيد و بوى گل او مقوّى دماغ و مورث نشاط و محرِّك باه .

مضر گرده و مصلحش عناب و شربتش تا دو درهم است .

[ 3346 ]

صرصر :

صرصر :

حيوانى است شبيه به ملخ بسيار كوچك و در خانه‌ها شبها بسيار صدا مىكند و در اصفهان ، زنجره و در تنكابن ، جيك نامند .

در دوّم ، گرم و خشك و شرب خشك كردهء او از سه عدد تا ده عدد با هم عدد او فلفل