تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٥٩

زمج :

مصدع محرور و سياه كنندهء جلد و مصلحش شير تازه و قدر شربتش چهار قيراط و بدلش نفط است .

[ 2649 ]

زقال :

زقال :

اسم فارسى قرانيا است و آن ، ثمر درختى است به قدر زيتون و ياقوتى رنگ و بعد از خشكى ، سياه مىباشد و ترش و با اندك عفوصت و قبض .

سرد مايل به اعتدال و جهت اسهال و قرحهء امعاء و تقويت آن و تسكين عطش و التهاب معده و غليان خون و صفرا و منع صعود بخارات به دماغ ، نافع .

مضر سينه و مصلحش شكر است و ثمر خشك نارسيدهء آن كه سبز باشد جهت اورام و قروح مزمنه ، به غايت مؤثر و خاكستر برگ او جهت رفع آثار ، مفيد است .

مؤلف « ما لا يسع » ، قراقاط [ قراقارط ] را اشتباه به زقال نمود ، در انبرباريس زقال را بيان كرده و نائب مناب زرشك دانسته است و ظاهرا قراقاط به انبرباريس اشبه باشد .

[ 2650 ]

زقاط :

زقاط :

اسم بربرى حبّ الزلم است .

[ 2651 ]

زلابيه :

زلابيه :

به فارسى حلواى زليبيا نامند . مولد خلط صالح و سريع الهضم و به غايت مسمِّن بدن نحيف و مقوّى گرده و جهت رطوبت شش و سرفه نافع .

مسدد و مصلحش سكنجبين و انار .

[ 2652 ]

زلايف الملوك :

زلايف الملوك :

نوعى از ابرون است كه حى العالم باشد و به فارسى زلف عروسان نامند .

[ 2653 ]

زلفج :

زلفج :

اسم عربى بهش است .

[ 2654 ]

زلو :

زلو :

اسم فارسى علق است .

[ 2655 ]

زمارة الراعى :

زمارة الراعى :

اذان العنز است .

[ 2656 ]

زمور :

زمور :

اسم فارسى زفت يابس است و دلك [ درُدلك ] و مغسول را زمور لاكى نامند و مستعمل زرگران است و در احتباس حيض ، عديل ندارد و قدر يك مثقال او با زردهء تخم نيم برشت از مجربّات است .

[ 2657 ]

زموم :

زموم :

از اسامى زيبق است .

[ 2658 ]

زمج :

زمج :

به فارسى چرغ و به تركى اوتلكو نامند و از جملهء سباع طيور است .

گوشت او بسيار گرم و جهت ضعف دل طبيعى و خفقان عارضى و زهرهء او جهت غشاوه و ظلمت بصر ، مجرب و سرگين او جهت كلف و دفع آثار ، مجرب است .