تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٠٢

دند :

سيلان فضول و جهت حرارت جگر و احشاء و التحام جراحات شمشير و امثال آن ، به غايت مؤثر و جهت زحير و اسهال دموى و صفراوى و سحج و شقاق مقعد و تقويت معده و لثه و با زردهء تخم مرغ جهت قروح امعاء و اكتحال او جهت تقويت باصره و قرحه ، نافع .

مضر گرده و مصلحش كتيرا و قدر شربتش از نيم درهم تا يك مثقال و بدلش شادنج و عصارهء خس است و چون بلور و شيشه را به او رنگ كنند ، صاف تر و رنگين تر از عقيق مىشود و در اين امر ، عديل ندارد .

[ 2249 ]

دماغ :

دماغ :

مغز سر حيوان است . سرد وتر و دير هضم و با قوت ترياقيه و مقوّى دماغ و مولد منى و طلاى او جهت رفع خشكى دماغ و سرسام و شقاق ، نافع .

مضر معده و مصلحش نعناع و سركه و آبكامه و ادويهء حارّه است .

[ 2250 ]

دمعة الشجر :

دمعة الشجر :

گويند صمغ لبلاب است و به غايت جالى است و جهت ستردن موى ، آزموده است .

[ 2251 ]

دمادم :

دمادم :

نوعى از لوبياى هندى است به قدر ماشى و سرخ شفاف و بر سر او ، نقطهء سياهى و به هندى مسور نامند .

گرم و خشك و مقوّى دماغ رطبه و قاطع سيلان آب دهن و قدر شربتش در مزاج اطفال ، نيم دانگ است .

[ 2252 ]

دميا :

دميا :

به يونانى نوعى از ماهى است كه سيبيا نامند و مذكور خواهد شد .

[ 2253 ]

دمسيسه :

دمسيسه :

به لغت مصر نوع زبون افسنتين است .

[ 2254 ]

دم التّنين و دم الثعبان :

دم التّنين و دم الثعبان :

دم‌الاخوين است .

[ 2255 ]

دمعة العشاق :

دمعة العشاق :

حب النيل است .

[ 2256 ]

دمسيجه :

دمسيجه :

اسم فارسى صفراغون است .

[ 2257 ]

دمور :

دمور :

اسم تركى حديد است .

[ 2258 ]

دمورتيكان :

دمورتيكان :

اسم تركى خسك است .

[ 2259 ]

دند :

دند :

به فارسى بيد انجير ختائى نامند و مشهور به حبّ السلاطين است . گياه او به قدر ذرعى و برگش مثل برگ بادنجان است و از آن رقيق تر و گلش به رنگ ثمرش [ بزرگ ] و دانهء او در غلاف رقيق مايل به سبزى و قوتش تا سه سال باقى است . قسم چينى او ، بزرگ دانهء شبيه به پسته و قسم شجرى ، شبيه به دانهء بيد انجير و غير منقط و سياه و كوچك