تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٠٨
حديد :
[ 1751 ]
حجر التيس :
حجر التيس :
پاد زهر حيوانى است .
[ 1752 ]
حجر البلور :
حجر البلور :
بلور است .
[ 1753 ]
حجر حديدى :
حجر حديدى :
خماهان است .
[ 1754 ]
حجر الزيتون :
حجر الزيتون :
حجر اليهود است .
[ 1755 ]
حجر افروى :
حجر افروى :
حجر الافروج است .
[ 1756 ]
حجر الزيبق :
حجر الزيبق :
زنجفر مخلوق است .
[ 1757 ]
حجل :
حجل :
قبج است .
[ 1758 ]
حجر الاسيوس :
حجر الاسيوس :
اسيوس است .
[ 1759 ]
حديد :
حديد :
به فارسى آهن نامند و نر و ماده مىباشد و نر او ، فولاد و مادهء او ، نرم آهن است .
در دوّم ، گرم و در سوم ، خشك‌اند و فولاد طبيعى را شابورقان و مصنوع از نرم آهن را اسطام نامند و چون شاخ سوختهء بز و حجر الرخام را بالسوية بر آهن ماليده ، در آتش سرخ كنند ، بسيار نرم شود و فنره‌اى ، عبارت از اوست و هر گاه با رصاص يا مرقشيشا يا رهيج الفار يا زرنيخ بگدازند به مرتبهء رصاص ، زود گداز گردد . و به دستور ، چون با نحاس بگدازند و بعد از آن با شوره ، نحاس را از او بسوزانند ، به غايت زود گداز گردد .
فولاد مصنوع - كه متعارف و بسيار است - طريق ساخت ، آن است كه : آهن متعارف را در كورهء مخصوصه به آتش بسيار شديد تا يك هفته بتابند و حنظل و صبر و هر چه در تلخى قوى باشد با زهرههاى حيوانات سائيده بر او ريخته ، آن مقدار بتابند كه در جسم او داخل شود .
گويند : چون آهن را تافته ، يك بار در روغن كنجد ، تطفيه كرده و بار ديگر در آب ، اطفاء نمايند ، جميع اقسام آهن را مثل آهن ربا به خود جذب كند .
آب آهن تافته ، به غايت مقوّى باه و قابض و جهت جراحت امعاء و اسهال مزمن و بواسير و ورم سپرز و تقويت معده و سلس البول و درد مقعد و گزيدن سگ ديوانه و رفع زردى رخسار و هيضه ، نافع و شراب آهن تافته در رفع خفقان و استسقاء و ضعف جگر و معده و باه قوىتر از آب تفته است و دوغ آهن تافته در رفع اسهال دموى و نزف حيض و استرخاء مقعد ، قوىتر است و خبث الحديد و زعفران الحديد - ان شاء اللّه تعالى - مذكور خواهد شد .