تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٨٠

1 - عهد پيش از مغول

سلاطين سلجوقى گشتند . بالطبع تأليفات تاريخى كه در قلمرو دولت سلجوقيان نوشته شده از لحاظ مطالعهء تاريخ ماوراء النهر نيز واجد اهميت فوق العاده مىباشد .

تأليفات تاريخى ويژه‌اى دربارهء سلاطين سلجوقى در قرن يازدهم [ ميلادى ] تا حدى كه اطلاع داريم ، وجود نداشته . ولى سازمان دولتى و وضع زندگى اجتماعى آن عصر را از « سياست‌نامه » - وزير نامى نظام الملك ( ابو على حسن بن على طوسى متوفى به سال 485 هجرى ) - مىتوان درك كرد « 1 » . در سال 1091 ميلادى - 484 هجرى سلطان به چند تن از اعيان دولت مأموريت داد تا گزارشى دربارهء مملكت با اشاره به همهء نقايص و اصطلاحات مقدور تهيه كنند . سلطان از ميان تأليفاتى كه به وى عرضه شده بود فقط نوشتهء نظام الملك را كه از 39 فصل مركب بوده پسنديد و تصميم گرفت آن را دستور عمل قرار دهد « 2 » . در اين كتاب از وظايف مأموران مختلف

( 1 ) - اصل فارسى اين كتاب و ترجمهء فرانسوى آن توسط شفر چاپ و منتشر شده . ، par Ch ؟ dite ؟ de gouvernement . . . Texte persan » e ؟ h . Traite ؟ Siasset Name » ، Supplement : ( - re partie 1 . PEVOV , IIIe , ser , Vol . VII ) 1891 ، Schefer , Paris . traduit qar Ch ؛ ( - e Partie 2 ، r . vol . VII ؟ PELQV , IIIe se ) 1897 ، Paris . ( Vol . VIII ، . r ؟ PELOV , IIIe se ) 1893 ، Schefer , Paris اين كتاب به نام « سير الملوك » نيز معروف است : ( متن فارسى « سياست‌نامه » را سيد عبد الرحيم خلخالى در سال 1310 هجرى شمسى ( 1931 ميلادى ) بچاپ سربى رسانده . اين چاپ به پاى شفر نمىرسد . همچنين رجوع شود به ترجمهء روسى « سياست‌نامه » يا كتاب « شيوهء حكومت » به قلم وزير قرن يازدهم [ ميلادى ] نظام الملك - ترجمه و مقدمه در مطالعهء اين اثر و حواشى و تعليقات از ب . ن . زاخو در مسكو - لنين گراد - 1949 - هيأت تحريريه ) ( 2 ) - نظام الملك : چاپ شفر ، متن 2 ، ترجمه ، 4 - 3 .