تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٤
1 - عهد پيش از مغول
بلخ مىزيسته « 1 » بنا به گفتهء مقدسى جغرافىدان كه در دوران بعد زندگى مىكرده تأليف بلخى بطور كلى تفسيرى بوده براى نقشههاى جغرافيائى كه وى تنظيم كرده بوده و بدين سبب تأليف وى بسيار مختصر است و جزئيات فراوانى را - بويژه در شرح بلاد - ذكر نكرده « 2 » ؛ تأليف بلخى فقط به صورت مكملى كه توسط ابو اسحق ابراهيم بن محمد الفارسى الاصطخرى تحرير يافته ( در حدود 340 هجرى قمرى ) « 3 » به دست ما رسيده . تأليف استخرى نيز بعدا توسط ابو القاسم بن حوقل « 4 » تكميل شده ( در حدود 366 هجرى قمرى ) استخرى و ابن حوقل از مردم سرزمينهاى غربى بودهاند ولى به ماوراء النهر سفر كرده آن خطه را مشروحا معرفى كردهاند .
مقدسى ( شمس الدين ابو عبد اللّه بن احمد . در حدود 375 هجرى ) « 5 » نيز
( 1 ) - دربارهء وى و روايات مختلف تأليف او رجوع شود به رسالهء دخويه : ( 58 - 42 . S ، « Die istakhri - Balki Frage » ، de Goeje ) بهرغم اين تأليف بروكلمان اشتباه خويش را تكرار كرده اظهار مىدارد كه كتاب موجود در كتابخانهء برلن تأليف بلخى مىباشد . دربارهء نسخهء خطى جديد رجوع شود به كراچكوسكى : 24 . P ، « - Hanifa ؟ Abu ؟ face etc . a ؟ Pre » و تقريظ : 541 . Seybold , ZDMG , Bd LXVIIS ( رجوع شود همچنين به : كراچكوسكى ، تأليفات عربى در جغرافيا ، ص 195 - 196 - هيئت تحريريه . ) . ( 2 ) - مقدسى ، 4 - ترجمهء اين اظهارنظر دخويه . . ( 56 . Die istakhri - Balki Frage , S ) . ( 3 ) - . BGA I . ( 4 ) - . BGAII . ( 5 ) - BGA III ، چاپ دوم ، 1906 ، تقريبا بدون اصلاحات . دربارهء قراءت .