تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٧٨

فصل اول در جغرافياى ماوراء النهر

بخارا ، نزديك كوهها . اين روستا مسجد جامع و رباطهاى بسيار داشته . و مراقد متبركهء بسيار در آنجا بوده كه بدين‌سبب شهرت داشته و مردم به زيارت آنها مىرفته‌اند . و چون روستاى نور در مرز ميان ناحيهء مزروع و دشت بىآب قرار داشته داراى اهميت سوق الجيشى نيز بوده است .

در داستان پيكار آخرين امير سامانى - منتصر - با دشمنان ، نام اين محل به عنوان جائى مستحكم آمده « 1 » . در فاصلهء يك فرسخى نور و بيست فرسخى بخارا قريهء سجار يا چچار « 2 » قرار داشته .

2 -

افشنه : روستائى بوده مستحكم « 3 » . مقدسى « 4 » موضع آن را در مغرب بخارا ذكر مىكند . قتيبه در اين محل مسجدى بنا كرده بوده . بدين‌سبب افشنه را مىتوان با محل « مسجد » كه در تأليف طبرى آمده « 5 » - به فاصلهء فرسخى از بخارا - يكى دانست .

3 -

بركد : « 6 » روستائى قديم بوده و قلعه‌اى قديم داشته . امير اسمعيل اين روستا را خريد و درآمد آن را به علويان [ و جعفريان ] ( 7 / 5 ) و فقراى بخارا

( 1 ) - نرشخى ، چاپ شفر ، 225 . ( 2 ) - ياقوت ، « معجم » ، I I I ، 40 . ( 3 ) - نرشخى ، چاپ شفر ، 14 . در تأليف‌هاى سمعانى و ياقوت ( « معجم » ، I I I ، 902 ) « فشنة » ؛ در تأليف ياقوت ( « معجم » ، I ، 330 ) « افشنة » نيز آمده است . ( 4 ) - مقدسى ، 282 . ( 5 ) - طبرى ، I I ، 1516 . ( 6 ) - نرشخى ، چاپ شفر ، 14 . اين روستا در تأليف سمعانى ( « متون » ، ص 54 ؛ چاپ مارگوليوس ذيل كلمهء « البركدى » ) و تأليف ياقوت ( « معجم » ، I ، 589 ) بدون ذكر موضع نام برده شده است .