تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٤٥

فصل اول در جغرافياى ماوراء النهر

هم « تپهء بزرگ و مرتفعى با دو تپهء كوچك‌تر و باريك و دراز در آنجا برپاست » تپه‌ها و تل‌ها اكنون هم گورستان است « 1 » . بدين‌قرار :

دروازهء نو در بخش شمالى شهرستان قرار داشته .

دروازهء حق‌ره اندكى غربىتر بوده .

مسجد قريشيان در دست راست دروازهء نو [ « چون بدين اندرآيى » ] نزديك خانهء ابو حفص بوده .

حصار ربض « 2 » در عهد مسلمانان ساخته شده - يعنى در سال 235 هجرى و مانند حصار كنونى شهر داراى 11 دروازه بوده .

استخرى « 3 » دروازه‌هاى مزبور را به ترتيب برمىشمرد و از گوشهء جنوب غربى شهر شمارش را آغاز مىكند .

به شرح زير :

1 - دروازهء ميدان ( الميدان ) كه سوى جادهء خراسان گشوده مىشده .

2 - دروازهء ابراهيم ، در مشرق دروازهء اولى .

3 - دروازهء ريو .

4 - دروازهء مردقشه ( مردقشه - كه در تاريخ آمده ) .

5 - دروازهء كلاباد .

6 - دروازهء نوبهار « 4 » .

( 1 ) - پاسلاوسكى « بخارا » ص 56 . ( 2 ) - نرشخى ، چاپ شفر ، 34 - 33 . ( 3 ) - استخرى . 306 و بعد . ( 4 ) - به گفتهء توماشك ( 103 . S ، « Sogdiana » ) كلمهء « ra ؟ Viha » « ويهارا » ى سانسكريت در دولت هياطله و بعدها در زمان اويغوران و مغولان - به شكل « r ؟ Bucha » -