تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٠٤

فصل اول در جغرافياى ماوراء النهر

و آريائى اين رود « ناميك » - « 1 » . بوده به گفتهء اعراب اين رود از كوه‌هاى بتم و يا بتمان جارى بوده « 2 » . اين كلمه به سرزمين كوهستانى كه ميان بخش‌هاى علياى آمودريا و سيردريا قرار داشته اطلاق مىشده و به بتمان ( بتم ) نخستين [ اندرونى ] و ميانه و بيرونى ( ظاهرا حصار و زرافشان و جبال تركستان ) تقسيم مىشده . زرافشان از بتم ميانه « 3 » از محل برغر - نزديك مرز صغانيان جارى بوده .

در اين نقطه بركهء جن واقع بوده كه به درياچه‌اى شباهت داشته و گرداگرد آن دهكده‌هائى قرار داشته « 4 » . از سرچشمه‌هاى رود تا سمرقند از 20 تا 30 فرسخ مسافت حساب مىكردند « 5 » . ظاهرا فن دريا و يا حتى يكى از شاخه‌هاى

( 1 ) - 20 - 19 . S ، « Sogdiana » ، Tomaschek به احتمال قوى بايد آنچه در اثر يعقوبى ( كتاب البلدان - 293 ) « اسف » ؟ ؟ ؟ - و در كتاب نرشخى ( چاپ شفر - 5 ) ماصف نوشته شده « نامق » - خوانده شود . در تأليفات نويسندگان متأخرتر - تا عصر جديد اين رود « كوهك » - ناميده شده ، به مناسبت ارتفاع كوچكى كه نزديك سمرقند وجود دارد ( و اكنون چوپان - آتا ناميده مىشود ) . ( به عقيدهء پ . پليو « نا - مى » چينى ( - Miet ؟ Na ) را نمىتوان از راه طبيعى به ناميك ؛ منتسب كرد . پ . پليو حدس مىزند كه شكل احتمالى عربى اين كلمه نامذ بوده ؛ رجوع شود به : . 15 . Pelliot , Notes sur le « Turkestan » p - هيئت تحريريه ) ( 2 ) - نام اخير الذكر در نسخهء خطى تومانسكى آمده ( حدود العالم ورق‌هاى b 23 ، a 25 - بتمان ) . ( 3 ) - استخرى - 328 . ( 4 ) - همانجا - 319 . ( 5 ) - ابن حوقل - 370 - 383 .