تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٨٨

فصل اول در جغرافياى ماوراء النهر

مقدسى سه روز ) ، بوراب [ پرآب ؟ ] ( در يك منزلى يا 4 فرسخى صغانيان ) - سنگ گردك « 1 » به فاصلهء يك روز راه از پايتخت - محتملا نزديك مصب سنگ گردك ، ريگ دشت ( 6 فرسخ از پايتخت ) ، كمغنان [ كمكانان ] « 2 » ( دو فرسخى پايتخت ) و چند نام ديگر كه تشخيص تلفظ آنها محال است .

اما دربارهء جادهء بين صغانيان و وشگرد يعنى ميان ده‌نو و فيض‌آباد آثار جغرافيون عرب حاوى توصيفات و مطالب ضدونقيضى مىباشد « 3 » .

در قرون وسطى در جلگه‌اى كه دره‌هاى سرخان و كفرنگن را مرتبط مىسازد - نواحى اخرون يا خرون و شومان ( در تأليف سيوآن‌تسزان خولومو و سومان ياشومان منقول است ) قرار داشته و شومان در مشرق خرون بوده « 4 » . در آغاز قرن هشتم هر دو ناحيهء ياد شده تحت حكومت يك پادشاه بوده « 5 » و ظاهرا بعدها جزو قلمرو صغانيان گشتند « 6 » . ناحيهء كفتان كه نامش در

( 1 ) - در تأليف مقدسى « سنكردة » . ( 2 ) - « متون » - ص 19 ( گرديزى ) . ( 3 ) - استخرى - 340 ؛ ابن خردادبه - 34 ؛ قدامه - 211 . به گفتهء گرديزى ( « متون » - ص 9 ) فاصلهء بين صغانيان و شومان - 12 فرسخ است . بىشك عقيدهء دخوئه ( ابن خردادبه - 34 - حاشيهء C ؛ ترجمهء 24 ) كه مىگويد مسافران اين راه از وخش عبور مىكردند نادرست است . رودى كه در اين مورد نام برده شده فقط ممكن است كفرنگن باشد - گرچه عرض رود را خيلى زياد ذكر كرده‌اند . ( 4 ) - - ، Documents » ، Chavannes ؛ 42 ، 40 - 39 . S ، « Sogdiana » . Tomaschek . sq 195 . P ( 5 ) - بلاذرى - 419 ؛ طبرى - II - 1180 . ( 6 ) - « متون » - 9 ( گرديزى ) .