تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٨٦

فصل اول در جغرافياى ماوراء النهر

شايد ويرانه‌هائى كه در ده ورستى [ ورست 06 / 1 كيلومتر ] جنوب دهكدهء جار - كورگان وجود دارد و برجى از آجر پخته به ارتفاع قريب 40 آرشين [ آرشين - 71 / 0 متر ] و قطر قريب 2 ساژن ( ساژن 13 / 2 متر ) در آن ديده مىشود - بقاياى همين شهر باشد « 1 » . صرمنگان و شهر ديگرى به نام هاشمگرد « 2 » ( شهر اخير الذكر يك منزل با ترمذ مسافت داشته و بر سر راه در آهنين بوده ) جزو ناحيهء على حده‌اى « 3 » بودند كه پايتخت آن ترمذ بوده و در عهد پيش از اسلام در تحت حكم دهقان يا شاه « 4 » جداگانه‌اى قرار داشته و در زمان سامانيان حكومت آن با امير صغانيان بوده ( لااقل گاه چنين بوده ) « 5 » . سمعانى و ياقوت « 6 » از دهكدهء بوغ كه در 6 فرسخى ترمذ « 7 » بوده ياد مىكنند . به فاصلهء يك منزل

( 1 ) - كارائولشچيكوف - « خط سير » - ص 396 . دربارهء ديگر ويرانه‌هاى بخش جنوبى دره سرخان رجوع شود به : 160 . S ، « Die Pamir - Gebiete » ، Geiger ( 2 ) - شايد اين شهر به نام هاشم بن بانيچور ( بايچور ؟ ) امير وخش و هلاورد موسوم گرديده بوده ( يعقوبى - « كتاب البلدان » - 291 ) . دربارهء اين امير و سلالهء وى رجوع شود به : . sq 301 . S ، « ahr ؟ Erans » ، Marquart ( 3 ) - استخرى - 298 . شهر سرمنجان كه در تأليف ابن حوقل ( 401 / 349 ) آمده بىشك همان سرمنگان است . ( 4 ) - بلاذرى - 418 ؛ طبرى - II - 1147 - كه اين شاه لقب « ترمذشاه » دارد . ( 5 ) - « متون » - ص 10 ( گرديزى ) . ( 6 ) - « معجم » - I - 761 . ( 7 ) - ديگر دهكده‌هائى كه در حومهء ترمذ از آنها ياد شده عبارت بودند از بوسنج