تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٤٩

2 - هجوم مغول

الغ بيك پسر و جانشين شاهرخ ( متوفى به سال 853 هجرى ) « تاريخ اربع اولوس » را تأليف كرده . چنان‌كه از عنوان كتاب نيز معلوم است اين كتاب تاريخ سراسر امپراطورى مغول است . تأليف الغ بيك به دست ما نرسيده ، ولى در آثار بعضى از مؤلفان و به‌ويژه در « حبيب السير » خواند - مير مطالبى چند از آن نقل شده .

از مستخرجات مزبور چنين برمىآيد كه مؤلف تاريخ دولت‌هاى مغولى را تا زمان خويش نوشته بوده ولى غالبا به ذكر اسامى خانان اكتفا كرده و هيچ‌گونه جزئياتى دربارهء دوران سلطنت ايشان ذكر نكرده است « 1 » .

بدين‌سبب گمان نمىرود كه فقدان اين كتاب سزاوار تأسف باشد . در موزهء بريتانيا « 2 » خلاصهء كتاب الغ بيك - كه دربارهء آن پيشتر ( ص 141 ) سخن رفت ، محفوظ است . مؤلف مجهول مزبور به تأليف ديگرى كه عنوان

( 1 ) - خواند مير چاپ طهران ، 1271 هجرى ، III ؛ 26 - 25 . ( 2 ) - ، ؟ Sachau - Ethe ؛ 164 - 163 . Vol . I , pp ، « Pers MSS » ، Rieu . sq 77 . Catalogue , p در اينجا هم مانند فهرست ريو به خطا گفته شده كه عنوان « شجرة الاتراك » ، « بدون اينكه در جائى از متن تأييد شده باشد » به اين تأليف داده شده . با اين حال نسخهء ثالثى در موزهء بريتانيا وجود دارد ( 513 - 340 / 8106 . Or كه مايلس از روى آن به ترجمهء كتاب پرداخته ؛ نسخهء خطى 26190 . Add ظاهرا از روى - 8106 . Or نوشته شده . عنوان « شجرة الاتراك » در نسخهء خطى 8106 . Or ورق b 348 وجود دارد . يك نسخهء ديگر در كتابخانهء India Office موجود است . دربارهء تأليف الغ بيك به كتاب « الغ بيك » من ص 113 رجوع شود و در آنجا گفته شده كه اين تأليف را الغ بيك ننوشته بلكه به نام الغ بيك از طرف « مرد دانشمندى » تقديم شاهرخ شده .