تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٣٧

2 - هجوم مغول

( 18 - 1915 ،

Gibb Memorial » Series ( XXIII

» « 1 » چاپ و منتشر كرد چند فصل از آن را شفر به ضميمهء « سياست‌نامه » طبع كرده « 2 » .

دربارهء ديگر تأليفات تاريخى و جغرافيائى كه در قرنهاى سيزدهم و چهاردهم ميلادى ، در ايران و آسياى مقدم نوشته شده است و با تركستان چندان مربوط نمىباشد و يا لااقل با دورانى كه موضوع اين تحقيق است مرابطه‌اى ندارد سخن نخواهيم گفت « 3 » . مطالب منقول نشان مىدهد كه در ايران تأليفات تاريخى در آن دوران بسيار پيشرفت كرده بوده و از لحاظ مطالعه در تاريخ فرمانفرمائى مغولان در ايران منابع كافى در دست است . ولى متأسفانه در مورد تاريخ آسياى ميانه چنين نيست . آشوب‌هاى سياسى در ميان اخلاف جغتاى خان با پيشرفت و تكامل دانش و ادب منافات داشت . گذشته ازين فرهنگ ايرانى در اين سرزمين بطور كامل حكمفرما نبود . الفباى اويغورى نيز در كنار الفباى عربى رواج داشت « 4 » . حتى در دربار تيموريان - و آخرين سلاطين

( 1 ) - دربارهء تاريخ منظوم همين مؤلف ( ظفرنامه ) رجوع شود به : . p ، « Introduction » . Blochet ؛ 236 . Neupersiche Literatur » . S » ، ؟ Ethe . 95 . sq . ; Browne , A Lit . Hist , vol . III , P 106 ( 2 ) - نظام الملك ، چاپ شفر ضميمه ، 235 - 141 . ( 3 ) - به تأليف ابو سعادة عبد اللّه بن على اليمينى اليافعى تحت عنوان « مرآة الجنان و عبرة اليقظان » ، كه در قرن پانزدهم ميلادى - نوشته شده ، مىتوان اشاره كرد . در اين تأليف از وقايع به ترتيب تاريخ وقوع ذكر شده و ضمنا بيشتر به شرح زندگى شيوخ و علما بذل توجه گشته . ما از كتاب مزبور داستان شيخ نجم الدين كبراى مشهور را اخذ كرده‌ايم ( « متون » ص 155 - 154 ) . دربارهء مؤلف و تأليفات او رجوع شود به : . sq 176 . Brockelmann , GAL , Bd II , S ( 4 ) - ، « Notices » ، s ؟ Langle ؛ 40 . t . I , p ، « Recherches » ، A bel - Remusat . 587 - 586 . pp